InScience Magazine

Tag: Εκλαΐκευση της Επιστήμης

  • Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΣΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ Από τον Ίκαρο στις Διαστημικές Αποικίες

    Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΣΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ Από τον Ίκαρο στις Διαστημικές Αποικίες

    Διονύσης Π. Σιμόπουλος

    ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΟΞΥ

    Σειρά: «Τα Μυστικά του Σύμπαντος»Περιγραφή

    Οι εκδόσεις ΟΞΥ, με μεγάλη χαρά παρουσιάζουν ένα από τα σημαντικότερα βιβλία τους για το 2021 με τίτλο: «Η Μεγάλη Περιπέτεια στο Διάστημα», από τον αστροφυσικό και επίτιμο διευθυντή του Ευγενιδείου Πλανηταρίου, Διονύση Σιμόπουλο. Το πρώτο βιβλίο της νέας σειράς «Τα Μυστικά του Σύμπαντος» αποτελεί μια συναρπαστική εξερεύνηση, μέσα από όλες τις αποστολές και τα βήματα του ανθρώπινου είδους, της απέραντης «θάλασσας» του διαστήματος.

    «Πάντες οι άνθρωποι του ειδέναι φύσει ορέγονται» – Αριστοτέλης

    Ξεκινώντας με δυο μύθους, αυτόν του Δαίδαλου και του Ίκαρου, αλλά και εκείνον του μανδαρίνου Γουάν Χου και την πρώτη –ανεπιτυχή- προσπάθεια πτήσης προς το άγνωστο του διαστήματος, ο Διονύσης Σιμόπουλος ξεναγεί τον αναγνώστη στα μονοπάτια της διαστημικής εξερεύνησης.

    Από τον πρώτο μακάκο, τον Albert II και την πασίγνωστη σκυλίτσα Laika, μέχρι τη δημιουργία της NASA, τους Ρώσους κοσμοναύτες, τον Κένεντι και το πρόγραμμα Apollo, τα μετέωρα πρώτα βήματα στην επιφάνεια της Σελήνης, τον ανταγωνισμό στην κούρσα του διαστήματος και τις πολιτικές αποφάσεις, την αγωνία για επιβίωση, τις αποτυχίες και τους σύγχρονους αστροναύτες. Ένα εικονικό, συναρπαστικό ταξίδι σε όλες εκείνες τις συγκινήσεις που μας χάρισε ο αιώνας που πέρασε, πραγματοποιείται με σαφή και επεξηγηματικό τρόπο και μέσα από την πλούσια εικονογράφηση του βιβλίου.

    Ο Διονύσης Σιμόπουλος συγκεντρώνει υλικό 50 και πλέον χρόνων, μέσα από προσωπικές του ανταποκρίσεις στον τύπο για διαστημικές αποστολές, την εκτενή του αρθρογραφία και φωτογραφίες και παρουσιάζει στο ελληνικό κοινό το magnum opus του.

    «Η Μεγάλη Περιπέτεια στο Διάστημα” παρουσιάζει στο Ελληνικό κοινό τις αποστολές και τα πρώτα βήματα του ανθρώπινου είδους στην απέραντη θάλασσα του διαστήματος. Πρόκειται για ένα αφήγημα αυθεντικό και πλήρες διότι ο συγγραφέας είναι βαθύς γνώστης του θέματος και όχι μόνο. Η γραφή του είναι απλή και κατανοητή, αλλά και γλαφυρή, ποιητική και φιλοσοφική συγχρόνως, ως μια ακόμη σημαντική προσφορά του κ. Σιμόπουλου στο αναγνωστικό κοινό της χώρας. Το συνιστώ ενθουσιωδώς.»
    Σταμάτης Κριμιζής, Ακαδημαϊκός, Ομότιμος Διευθυντής του Applied Physics Laboratory, Johns Hopkins University.

    «Στο νέο του βιβλίο, ο Διονύσης Σιμόπουλος μας ταξιδεύει με σύντομα αλλά περιεκτικά βήματα στην ιστορία της προσπάθειας να ξεφύγει ο άνθρωπος από την Γήινη βαρύτητα και να «κατακτήσει» το διαπλανητικό περιβάλλον, ένα οδοιπορικό που περνά από την φαντασία στην πραγματικότητα, από το ιστορικό παρελθόν στο παρόν που ατενίζει το μέλλον, από την επιστημονική φαντασία στην διαπλανητική εξερεύνηση και στα πρώτα διστακτικά αλλά στέρεα βήματα ειρηνικής «κατάκτησης» του πλανητικού μας συστήματος.»
    Μανώλης Πλειώνης, Καθηγητής ΑΠΘ, Πρόεδρος και Γενικός Διευθυντής του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.

  • Η μέρα που ανακαλύψαμε το Σύμπαν

    Η μέρα που ανακαλύψαμε το Σύμπαν

    Μάρσα Μπαρτούσακ

    ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΡΟΠΗ

    Μετάφραση: Θεμιστοκλής Χαλικιάς
    Φιλολογική Επιμέλεια: Σοφία Καραβέλη
    Σελιδοποίηση: Αντώνης Παπάδης
    Σχεδιασμός Εξωφύλλου: Θοδωρής Κονταξής
    ISBN: 978-618-5289-70-6
    Διαστάσεις: 14 Χ 21 cm
    Αριθμός σελίδων: 556
    Τιμή: 21€ + ΦΠΑ 6%     Περιγραφή

    Η συναρπαστική και σαγηνευτική αφήγηση γύρω από μια περίοδο-ορόσημο στην ιστορία του ανθρώπου, την ανακάλυψη του συγκλονιστικού μεγέθους και της πραγματικής φύσης του σύμπαντός μας.

    Την Πρωτοχρονιά του 1925, ο νεαρός Έντουιν Χαμπλ ανακοίνωνε την ανακάλυψή του σύμφωνα με την οποία το σύμπαν μας ήταν κατά πολύ μεγαλύτερο απ’ ό,τι μέχρι τότε πίστευαν οι άνθρωποι, με την αναθεωρημένη εκτίμηση για το μέγεθός του να είναι χίλιες τρισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από τις παλαιότερες. Η ανακοίνωση αυτή του Χαμπλ προκάλεσε φοβερή αναταραχή στην επιστημονική κοινότητα. Έξι χρόνια αργότερα, σε μια σειρά συναντήσεων στο Αστεροσκοπείο Όρους Ουίλσον, ο Χαμπλ μαζί με άλλους επιστήμονες έπεισαν τον Άλμπερτ Αϊνστάιν πως το σύμπαν δεν ήταν στατικό αλλά αντίθετα διαστελλόταν. Στο βιβλίο αυτό, η Μάρσα Μπαρτούσακ αποκαλύπτει τους πρωταγωνιστές, τις αντιπαραθέσεις απόψεων, τις ιδιοφυείς ιδέες, την εκπληκτική τεχνολογία, τη ριζοσπαστική έρευνα αλλά και τις λάθος επιλογές των πρώιμων ερευνητών των ουρανών στην προσπάθειά τους να αποκαλύψουν αυτό που πολλοί θεωρούν ως μία από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις στην ιστορία της επιστήμης.Κριτικές

    «Με το χαρακτηριστικό της τρόπο να αναμειγνύει την ενδελεχή έρευνα με τη ζωηρή γραφή, η Μπαρτούσακ συνθέτει αυτές τις ανακαλύψεις σε μιαν αφήγηση που συναρπάζει σχεδόν όσο και η ίδια η ταραχώδης δεκαετία με την οποία καταπιάνεται το βιβλίο.» —Seed Magazine

    «Το έξυπνο και καθηλωτικό βιβλίο της Μπαρτούσακ έχει τα φόντα να αποτελέσει μια πρότυπη ιστορική αφήγηση γύρω από το συγκεκριμένο θέμα.» —Washington Post

    «Συναρπαστικό.» —The Boston Globe

    «Μια συγγραφέας επιστημονικών θεμάτων με σπάνια χαρίσματα. . .  Η Μπαρτούσακ μεταφέρει με επιτυχία την απίστευτη πολυπλοκότητα του έργου των αστρονόμων. . .  χωρίς ποτέ να ξεχνά το ανθρώπινο στοιχείο.» — San Francisco Chronicle

    «Ενδιαφέρον. . .  διεξοδικό στην έρευνά του . . . απολαυστικό στην ανάγνωση.» — New Scientist

    «Η Μπαρτούσακ καταγράφει τις συμπαντικές εξερευνήσεις που έκαναν τον [Έντουιν] Χαμπλ αστέρα… Η αφήγησή της είναι κατατοπιστική, γλαφυρή και βατή… Πλέκει το εγκώμιο αφανών ηρώων.» — Tulsa World

    «Η Μπαρτούσακ ιχνηλατεί με ιδιαίτερη φροντίδα και προσοχή τις απαρχές και την ανάπτυξη μιας τεράστιας ιδέας…Το απολαυστικό της βιβλίο εξετάζει με ιδιαίτερα ενδελεχή τρόπο τόσο τους μικρούς όσο και τους μεγάλους πρωταγωνιστές της ιστορίας αυτής.» — New Haven Review

    «Εστιάζει στην έντονη διορατικότητα, στα λάθος βήματα και στις χαμένες ευκαιρίες, στην επιμονή, στην υπερηφάνεια και στα ψήγματα καθαρής τύχης που συντροφεύουν την επιστημονική διαδικασία.» — Science News

    «Γεμάτο από έναν συναρπαστικό θίασο πρωταγωνιστών… Το βιβλίο Η μέρα που ανακαλύψαμε το σύμπαν αποτελεί ένα επιστημονικό θρίλερ που ζωντανεύει στα μάτια μας όλους τους επιστήμονες που έθεσαν τα θεμέλια για τα ριζοσπαστικά επιτεύγματα του Χαμπλ… Ένα απολαυστικό ανάγνωσμα για όποιον αναζητά συναρπαστικές ιστορίες.» — Montreal GazetteΒιογραφικό Συγγραφέα

    Η Μάρσα Μπαρτούσακ (Marcia Bartusiak) είναι Αμερικανίδα φυσικός, δημοσιογράφος και συγγραφέας βιβλίων σχετικών με θέματα αστρονομίας και φυσικών επιστημών. Είναι επίσης καθηγήτρια στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα  συγγραφής επιστημονικών κειμένων του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Μασαχουσέτης (MIT). Κείμενά της έχουν δημοσιευθεί στα περιοδικά National Geographic, Discover, Astronomy, Science, MIT Technology Review κ.ά., ενώ διατηρεί μόνιμη στήλη στο περιοδικό Natural History. Για το συγγραφικό της έργο έχει βραβευτεί έξι φορές από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Φυσικής και από άλλους οργανισμούς. Το 2008 εξελέγη μέλος της Αμερικανικής Ένωσης για την Προαγωγή της Επιστήμης (AAAS). Βιβλία της: “Through a Universe Darkly” (1993), “Einstein’s Unfinished Symphony” (2000, 2017). Στα ελληνικά κυκλοφορούν τα βιβλία της “Τα αρχεία του σύμπαντος” (Ενάλιος) και “Μαύρες τρύπες: Η μεγάλη περιπέτεια μιας ανατρεπτικής επιστημονικής ιδέας” (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης).

  • ΠΟΙΟΣ ΚΥΝΗΓΑΕΙ ΤΟ HIGGS – ΜΙΑ ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΤΟΥ ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΥ

    ΠΟΙΟΣ ΚΥΝΗΓΑΕΙ ΤΟ HIGGS – ΜΙΑ ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΤΟΥ ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΥ

    ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΡΟΠΗ

    Pauline Gagnon

     

    Mετάφραση: Δήμητρα Γκόγκου, Δημήτρης Κατσινής (Dr.), Ηρώ Κολέτσου (Dr.), Γιάννης Μητσούλας (Dr.), Δέσποινα Χατζηφωτιάδου (Dr.).

     

    Πρόλογος ελληνικής έκδοσης: Δρ. Σπύρος Αργυρόπουλος

    Φιλολογική Επιμέλεια: Ανθή Καββαδά

    Επιμέλεια Δοκιμίων: Φανή Χρηστίδη

    Σελιδοποίηση: Δημήτρης Κουρκούτης

    Σχεδιασμός Εξωφύλλου: Θοδωρής Κονταξής

     

    ISBN: 978-618-5289-71-3Περιγραφή

    Αρκετοί και αρκετές από εσάς θα έχετε ακούσει σχετικά με την ανακάλυψη του μποζονίου Higgs το 2012 από τα πειράματα ATLAS και CMS στον Μεγάλο Αδρονικό Επιταχυντή (LHC) στο CERN, το ευρωπαϊκό εργαστήριο σωματιδιακής φυσικής. Όμως πού βρισκόμαστε τώρα; Ποια είναι τα επόμενα αναπάντητα ερωτήματα στη σωματιδιακή φυσική; Ποια θα μπορούσε να είναι η επόμενη ανακάλυψη; Εάν θέλετε να κατανοήσετε λίγο καλύτερα από τι αποτελείται η ύλη γύρω μας, να γνωρίσετε κάτω από ποιες συνθήκες πραγματοποιείται η θεμελιώδης έρευνα καθώς και να μάθετε σε ποιο στάδιο βρίσκεται σήμερα η σωματιδιακή φυσική, τότε συνεχίστε την ανάγνωση! Κρατάτε ένα βιβλίο για μη ειδικούς, που χρησιμοποιεί όσο το δυνατόν απλούστερη ορολογία. Οι πιο εξοικειωμένοι αναγνώστες θα αναγνωρίσουν εδώ τη “μεγάλη εικόνα”, η οποία συνήθως χάνεται κατά την εξειδίκευση. Στόχος του βιβλίου είναι να εξηγήσει τον φανταστικό κόσμο της σωματιδιακής φυσικής χωρίς υπερβολικά λεπτομερείς επεξηγήσεις. Μία γερή δόση περιέργειας είναι αρκετή, χωρίς να απαιτείται γνώση προχωρημένων μαθηματικών ή επιστημονικών εννοιών.

    Το βιβλίο της Pauline Gagnon “Ποιός Κυνηγάει το Higgs: Μία Οδύσσεια του Μικρόκοσμου” θα γίνει ο οδηγός σας σε έναν κόσμο που εκτείνεται από τις απειροελάχιστες έως τις απείρως μεγάλες κλίμακες του σύμπαντος. Επιπλέον, θα σας προσφέρει μια εισαγωγή στα πιο πρόσφατα ερευνητικά αποτελέσματα που θα μπορούσαν να σηματοδοτήσουν την αυγή μιας τεράστιας επανάστασης στην τρέχουσα κατανόηση του υλικού κόσμου.Κριτικές

    «Η συγγραφέας είναι καλή στο να εξηγεί δύσκολες έννοιες, μερικές φορές χρησιμοποιώντας εκπληκτικές, ακόμη και διασκεδαστικές, καθημερινές αναλογίες. Ένα ευανάγνωστο βιβλίο με πλούσια εικονογράφηση, ελκυστικό για κάθε αναγνώστη». — Σύγχρονη Φυσική

    «Ένα εκπληκτικό βιβλίο εκλαϊκευμένης επιστήμης με μία ευπρόσδεκτη φεμινιστική εστίαση… Συνιστάται ιδιαίτερα». — Times Higher Education

    «Το βιβλίο της Pauline Gagnon είναι μια θαυμάσια λεπτομερής και περιεκτική ματιά στο πώς οι επιστήμονες φτάνουν στη σύγχρονη περιγραφή της φύσης χρησιμοποιώντας δεδομένα από τους επιταχυντές και τη σύγχρονη κοσμολογία. Αν θέλετε να μάθετε πώς πραγματικά λειτουργούν και σκέφτονται οι φυσικοί των υψηλών ενεργειών, πρόκειται για μια εξαιρετική εισαγωγή». — Sean Carroll, συγγραφέας του The Particle at the End of the Universe

    «Ένα συναρπαστικό βιβλίο, η Gagnon προσφέρει στον αναγνώστη μία διεισδυτική ματιά στη λειτουργία του CERN και περιγράφει διεξοδικά πώς οι τεράστιες διεθνείς συνεργασίες των πειραμάτων του LHC οδηγούν σε νέες ανακαλύψεις». — Leonie Mueck, Senior Editor, Nature

    «Το εξαιρετικό βιβλίο της Gagnon είναι απαραίτητο ανάγνωσμα για όσους θέλουν να κατανοήσουν τη σημασία της ανακάλυψης του μποζονίου Χιγκς, και τι θα μπορούσαμε ακόμη να μάθουμε από τον LHC». — Robert Evans, πρώην ανταποκριτής του Reuter στη ΓενεύηΒιογραφικό Συγγραφέα

    Η PAULINE GAGNON γεννήθηκε στο Κεμπέκ του Καναδά. Αφού δίδαξε φυσική για μερικά χρόνια σε τοπικά κολέγια, μετακόμισε στην Καλιφόρνια, όπου ολοκλήρωσε το διδακτορικό της στη σωματιδιακή φυσική στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στη Σάντα Κρουζ το 1993. Στη συνέχεια, εργάστηκε ως ερευνήτρια στο CERN, το Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Σωματιδιακής Φυσικής και ήταν ανώτερη ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο της Ιντιάνα έως ότου συνταξιοδοτήθηκε το 2016. Από το 2012 η Pauline Gagnon έχει αφιερώσει όλο τον χρόνο της σε δημοφιλείς επιστημονικές δραστηριότητες. Με τα δικά της λόγια: «η σωματιδιακή φυσική είναι πολύ διασκεδαστική για να την αφήσουμε μόνο στους φυσικούς!».

  • Το Δάκρυ του Ντιράκ

    Το Δάκρυ του Ντιράκ

    Κωνσταντίνος Βαγιονάκης.

    Επιμέλεια: Γεωργία Κοφτερίδου

    ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΡΟΠΗΠεριγραφή

    Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν είχε κάποτε πει για το σύμπαν ότι «αυτή η επική ιστορία μυστηρίου όχι μόνο δεν έχει ακόμη λυθεί, αλλά δεν είμαστε καν βέβαιοι ότι υπάρχει μια λύση». Το βιβλίο αυτό αποτελεί ένα μικρό οδοιπορικό πάνω στις θεωρίες μας για τη φύση και τα φιλοσοφικά ζητήματα που τις διαπερνούν. Έχουμε επιτύχει πολλά σε αυτή την επική ιστορία κατανόησης της φύσης, τόσο στις πολύ μικρές όσο και στις πολύ μεγάλες κλίμακες. Όμως, την ίδια στιγμή αντιλαμβανόμαστε ότι μεγαλώνει και η άγνοιά μας. Παραδείγματος χάριν, δεν γνωρίζουμε τι είναι η σκοτεινή μάζα, απαραίτητη για τη συνοχή των γαλαξιών, ούτε έχουμε ιδέα για το τι είναι η σκοτεινή ενέργεια του χώρου, που οδηγεί στην επιταχυνόμενη διαστολή του σύμπαντος. Και υπάρχουν τα ύστατα ερωτήματα: Πότε και πώς τέθηκαν οι νόμοι της φύσης; Προϋπήρχαν του σύμπαντος, αν υποθέσουμε ότι υπήρξε μια αρχή, ή ήρθαν μαζί με αυτό; Ήταν αναπόφευκτη η έλευση των πραγμάτων, ή μήπως ο κόσμος μας ήταν προϊόν τύχης μέσα από ένα πλήθος πιθανοτήτων; Μήπως, εντέλει, πρέπει να αποδεχθούμε ότι το μοναδικό σύμπαν που ξέρουμε απλώς συμβαίνει να υπάρχει με τον τρόπο που υπάρχει χωρίς περαιτέρω εξήγηση; Ερωτήματα που απηχούν την αγωνιώδη αναζήτηση ενός βαθύτερου νοήματος.Βιογραφικά Συγγραφέων

    Ο Κωνσταντίνος Ε. Βαγιονάκης είναι Ομότιμος Καθηγητής Θεωρητικής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζονται σε θέματα σωματιδιακής φυσικής και κοσμολογίας. Εκτός από τα συγγράμματα Εισαγωγή στην Κβαντική Μηχανική (Ιωάννινα 2002), Σωματιδιακή και Κοσμολογική Φυσική (Ιωάννινα 2003), και Σωματιδιακή Φυσική (Εκδόσεις Ε.Μ.Π. 2013), έχει μεταφράσει και επιμεληθεί τα δύο πρώτα βιβλία Κλασική Μηχανική» και «Κβαντική Μηχανική της σειράς Το Θεωρητικό Ελάχιστο του Leonard Susskind (Εκδόσεις Ροπή 2019). Το προηγούμενο βιβλίο του με δοκιμιακά κείμενα γύρω από την επιστήμη ήταν το Συμπαντικό Καλειδοσκόπιο (Εκδόσεις Liberal Books 2014).Κριτικές

    Μία γοητευτική περιήγηση στον χώρο της Φυσικής και της Φιλοσοφίας. Το Δάκρυ του Ντιράκ του Κωνσταντίνου Βαγιονάκη μεταφέρει τον απαιτητικό αναγνώστη σε μία διαδρομή που ξεκινά από τις θεωρήσεις των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων και καταλήγει στις πλέον σύγχρονες αντιλήψεις της Κβαντικής Φυσικής και της Κοσμολογίας.”

    – Χρήστος Σ. Ζερεφός (Γενικός Γραμματέας της Ακαδημίας Αθηνών, Εθνικός Εκπρόσωπος για την Κλιματική Αλλαγή)

    “Η επιστημονική επανάσταση της κβαντομηχανικής επηρέασε βαθύτατα τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε για το σύμπαν και τις θεμελιώδεις δυνάμεις που το διέπουν. Αν και η ιστορία της έχει ειπωθεί αμέτρητες φορές, σπάνια έχει παρουσιαστεί με τόσο ανθρώπινο και συναρπαστικό τρόπο όπως στο βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας. Ο Κωνσταντίνος Βαγιονάκης μας παρουσιάζει, μέσω της καθηλωτικής γραφής του, τις προσωπικότητες και τις φιλοσοφικές διαμάχες που καθόρισαν την πορεία της κβαντικής θεωρίας αλλά και τη συνολική μας εικόνα για το σύμπαν.”

    – Αλέξανδρος Κεχαγιάς (Καθηγητής, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο)

    “Αν θα μπορούσα να περιγράψω με μια πρόταση το βιβλίο του Βαγιονάκη, θα έλεγα ότι αναδεικνύει με ιδιαίτερη επιτυχία την αδιάρρηκτη και διαχρονική σχέση της φιλοσοφίας με τη φυσική και τα μαθηματικα, σχέση που δυστυχώς λόγω της υπερειδίκευσης και της εμπορευματοποίησης της γνώσης δεν διδάσκεται στα Παν/μιά μας,με αποτέλεσμα οι σημερινοί φυσικοί και μαθηματικοί να προσεγγίζουν στείρα και εξ αντικειμένου περιοριστικά την επιστήμη τους. […] Το βιβλίο του Βαγιονάκη διαβάζεται εύκολα και κρατά έντονο το ενδιαφέρον του αναγνώστη μέχρι το τέλος. Το προτείνω ανεπιφύλακτα.”

    – Μανώλης Πλειώνης (Καθηγητής ΑΠΘ, Διευθυντής και Πρόεδρος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών).

  • ΨΑΧΝΟΝΤΑΣ ΒΑΘΕΙΑ ΣΤΟ ΛΑΓΟΥΜΙ

    ΨΑΧΝΟΝΤΑΣ ΒΑΘΕΙΑ ΣΤΟ ΛΑΓΟΥΜΙ

    Allan H Ropper & Brian David Burrel

    Μετάφραση: Επαμεινώνδας Τσίγκας

    Επιστημονική Επιμέλεια: Επαμεινώνδας Τσίγκας

    Σχεδιασμός εξωφύλλου: Δημήτρης Κουρκούτης

    Περιγραφή

    Αυτό το βιβλίο αφορά τη διαδικασία και την εξέλιξη της τέχνης μου. Όπως η ίδια η κλινική νευρολογία, προχωράει έχοντας σαν βάση περιπτώσεις ασθενών. Οι ιστορίες είναι πραγματικές, οι διάλογοι στο μεγαλύτερο μέρος αυθεντικοί και, παρά το ότι τα πραγματικά στοιχεία όλων σχεδόν των ασθενών παρουσιάζονται αλλαγμένα, οι προκλήσεις και τα προβλήματα με τα οποία έρχεται αντιμέτωπος ένας νευρολόγος σε ένα πανεπιστημιακό νοσοκομείο προβάλλονται ολοκάθαρα.

    Πού αρχίζει αυτό; Αρχίζει με έναν υπεύθυνο μιας αίθουσας μπόουλινγκ που γίνεται συγχυτικός, με έναν δεξιό αμυντικό του μπέιζμπολ που αρχίζει να μιλάει ακαταλαβίστικα, με έναν φοιτητή που ξαφνικά γίνεται ψυχωτικός, με έναν παραγγελιοδόχο που οδηγεί πηγαίνοντας γύρω γύρω σε μια κυκλική πλατεία, ανίκανος να βρει σημείο εξόδου, με έναν οπισθοφύλακα μιας κολεγιακής ομάδας που δεν μπορεί να σταματήσει να παίζει συνέχεια με τον ίδιο τρόπο, με μια κοινωνική λειτουργό ψυχιατρικών δομών που παρατηρεί ένα τρέμουλο στο μικρό δάκτυλο του χεριού της, με έναν πρώην αθλητή που δεν μπορεί να πιάσει τα αυτοκόλλητα στις πάνες της νεογέννητης κόρης του, με έναν Ιρλανδό που γλιστρά στον πάγο και σπάζει το κεφάλι του. Όλοι καταλήγουν εδώ, στους θαλάμους της πτέρυγας των εσωτερικών ασθενών είτε στη μονάδα νευρολογικής εντατικής θεραπείας, περνούν όπως σε μια παρέλαση που ποτέ δεν παύει να με προκαλεί, να με εκπλήσσει και να με διαφωτίζει.

    Πού τελειώνει αυτό; Δεν τελειώνει.Βιογραφικά Συγγραφέων

    Ο Allan H. Ropper, είναι Καθηγητής της Νευρολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ και Διευθυντής στην έδρα του Raymond D. Adams του τμήματος Νευρολογίας του Brigham and Women’s Hospital. Ο Dr. Ropper είναι για σειρά ετών συνεκδότης (co-editor) του περίφημου ιατρικού περιοδικού The New England Journal of Medicine.Oι τίτλοι των βιβλίων ή μονογραφιών που έγραψε ο ίδιος ή συμμετείχε στη δημιουργία τους, ξεπερνούν τους 150. Ανήκει στην ομάδα που επιμελείται και εκδίδει το διασημότερο στον κόσμο εγχειρίδιο της Νευρολογίας, Adams & Victor’s – Principles of Neurology, του οποίου ήδη έχει προχωρήσει στην 11η έκδοση. Σε συνεργασία με τον Brian Burrell έχει γράψει εκτός από το Ψάχνοντας βαθιά στο λαγούμι (2014), και το Πως ο εγκέφαλος χάνει τον νου του- Σεξ, Υστερία και ο γρίφος της ψυχικής Νόσου (2019).

    Ο Ropper έχει βαθιά επηρεαστεί από τους διάσημους δασκάλους του, και «ιερά τέρατα» της Νευρολογίας στο Χάρβαρντ, τους Ρέιμοντ Άνταμς και Τσαρλς Μίλερ-Φίσερ. Θεωρείται ως ένας από τους θεμελιωτές της Νευροεντατικολογίας ενώ η εξειδίκευσή του αφορά κυρίως το Σύνδρομο Guillain Barre και το Κώμα.

    Ο Brian David Burrel είναι καθηγητής μαθηματικών και στατιστικής στο Πανεπιστήμιο Amherst της Μασαχουσέτης. To 2005 εξέδωσε το βιβλίο Καρτ ποστάλς από το Μουσείο Εγκεφάλου το οποίο έγινε και αφορμή για να συναντηθεί με τον Allan Ropper. Έχει επίσης συγγράψει μερικά ακόμη βιβλία εκλαϊκευμένων μαθηματικών.Κριτκές

    O Ρόπερ καταγράφει την σαραντάχρονη καριέρα του χρησιμοποιώντας μια πληθώρα από ιστορίες περιστατικών: έχεις την εντύπωση πως ο Όλιβερ Σακς συναντά τον Γκρέκορυ Χάουζ, με μια δόση από τον χειρότερο νυχτερινό εφιάλτη των υποχονδριακών. Κάθε ιστορία φωτίζει τον ξεχωριστό τρόπο, όχι μόνον εκείνον με τον οποίο λειτουργεί ο εγκέφαλος, αλλά και αυτόν με τον οποίο Ρόπερ προχωρεί στη διάγνωση.

    – Sunday Times

    Εμπλουτισμένο με εικόνες της επιστημονικής μεθόδου, τονίζει πως δεν ακολουθεί την ψυχρή ορθολογική διαδικασία του Σέρλοκ Χόλμς όπως συχνά αυτή υποδύεται. Η ιατρική γραφή στα καλύτερα της.

    – V. S. Ramachandran,

    συγγραφέας του bestseller «Ο εγκέφαλος που λέει ιστορίες».

    Φανταστικό… Αυτό το κρυφοκοίταγμα μέσα στον πάσχοντα εγκέφαλο, από έναν από τους σημαντικότερους νευρολόγους, βοηθά τους αναγνώστες να αντιληφθούν με ποιον τρόπο δεινά όπως οι όγκοι, τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, η νόσος Πάρκινσον, οι επιληπτικές κρίσεις και άλλα νοσήματα μας επηρεάζουν. Οι ιστορίες του είναι κάποτε επώδυνες και άλλοτε βαθιά συγκινητικές όμως πάντοτε τρομερά διαφωτιστικές.

    – Elizabeth Loftus,

    συγγραφέας του βιβλίου «Ο μύθος της Απωθημένης Μνήμης»

    Μια εξερεύνηση μέσα από τα χαρακώματα του προκλητικού κόσμου της κλινικής νευρολογίας που αλλάζει. Από το σύνηθες στο εξωτικό, από εκείνο που σου σπαράζει την καρδιά στο ευτράπελο, οι συγγραφείς προσφέρουν μια τίμια και πειστική ματιά σε μια από τις πλέον συναρπαστικές ιατρικές ειδικότητες.

    – Dr Michael Collins, συγγραφέας του βιβλίου «Θερμό φως, κρύο ατσάλι». Observer

    Στα χέρια κάποιου ελάσσονος συγγραφέα, το βιβλίο αυτό θα μπορούσε να μην είναι τίποτε περισσότερο από μια συλλογή γλαφυρών ιστοριών γύρω από τους τρόπους με τους οποίους ο ανθρώπινος εγκέφαλος μπορεί να καταρρεύσει. Όμως ο δόκτωρ Ρόπερ και ο κ. Μπουρέλ καταφέρνουν να πουν μια περισσότερο βαθιά ιστορία σχετικά με την αξία των ανθρώπων ως προς τις μηχανές. Οι γιατροί συχνά δεν είναι μετριόφρονες, συμπάσχοντες με τον ασθενή ή ευγενικοί και οπωσδήποτε δεν είναι αλάνθαστοι. Όμως ένας γιατρός έχει κάτι που μια μηχανή ποτέ δεν θα το αποκτήσει: τον νου.

    – New York Times

  • Τα Θεμελιώδη – Δέκα κλειδιά για την πραγματικότητα

    Τα Θεμελιώδη – Δέκα κλειδιά για την πραγματικότητα

    Frank Wilczek – Βραβείο Νόμπελ Φυσικής

    Μετάφραση – επιστημονική επιμέλεια:
    Ανδ. Δημητρόπουλος – Αλ. ΜάμαληςΔυο λόγια για το βιβλίο

    Ένας από τους σπουδαιότερους σύγχρονους θεωρητικούς φυσικούς μάς αποκαλύπτει τις δέκα πιο σημαντικές ιδέες που φωτίζουν όσα ο καθένας μας πρέπει να γνωρίζει για τον φυσικό κόσμο.

    Στο νέο του βιβλίο Τα Θεμελιώδη, ο νομπελίστας Wilczek προσκαλεί τον αναγνώστη σε μια απλή αλλά εις βάθος εξερεύνηση της πραγματικότητας με βάση τις μείζονες ανακαλύψεις της σύγχρονης επιστήμης. Με σαφήνεια και μεταδοτική αίσθηση χαράς, μας εξηγεί τις βασικές έννοιες που διαμορφώνουν την αντίληψή μας για το τι είναι ο κόσμος και πώς λειτουργεί. Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου μπορούμε να δούμε την πραγματικότητα με έναν νέο τρόπο —ανώτερο, πληρέστερο και πιο ασυνήθιστο.

    Συνδυάζοντας βασικά ερωτήματα, γεγονότα και εικασίες, ο Wilczek εξετάζει τις ιδέες που διαμορφώνουν την αντίληψή μας για το Σύμπαν: χρόνος, χώρος, ύλη, ενέργεια, πολυπλοκότητα και συμπληρωματικότητα. Ανασκάπτει την ιστορία της θεμελιώδους επιστήμης, εξετάζοντας τι γνωρίζουμε και πώς το γνωρίζουμε, ενώ ταξιδεύει στους ορίζοντες του επιστημονικού γίγνεσθαι για να μας δώσει μια γεύση όσων σύντομα μπορεί να ανακαλύψουμε. Λαμπερή, διαυγής και προσιτή, αυτή η γιορτή της ανθρώπινης επινοητικότητας και φαντασίας θα διευρύνει τον νου και τον κόσμο σας.

     

    Είπαν για το βιβλίο

    •  «Αν γυρίζατε μόλις διακόσια χρόνια πίσω και λέγατε στον κόσμο τι γνωρίζαμε, από τις απαρχές του Σύμπαντος μέχρι τη μοριακή βάση της ζωής, και πόσο παράξενη και μη διαισθητική είναι η Φύση στην ατομική κλίμακα, θα νόμιζε ότι ήμασταν τρελοί. Αλλά αν του δείχνατε τι δημιουργήσαμε με τη γνώση αυτή, θα πίστευε ότι ήμασταν μάγοι. Σε αυτό το συναρπαστικό και ιδιαίτερα προσιτό βιβλίο, ο Frank Wilczek δείχνει πώς το τεράστιο οικοδόμημα που συνιστά τη σύγχρονη επιστήμη δομήθηκε με λίγα μόνο συστατικά και παραδοχές, αλλά στηρίχθηκε καθοριστικά σε έναν ορισμένο τρόπο σκέψης σχετικά με τη φύση των τεκμηρίων και τον τρόπο εφαρμογής τους στον πραγματικό κόσμο. […] Όποιος ενδιαφέρεται για την υποκείμενη βάση της πολυπλοκότητας της σημερινής επιστήμης θα απολαύσει το βιβλίο αυτό.»

    —Venki Ramakrishnan, Βραβείο Νόμπελ Χημείας

    •  «Πώς συναρθρώνεται το Σύμπαν; Κάτω από τη συγκεχυμένη βοή του κόσμου γύρω μας υπάρχει ένα κρυμμένο βασίλειο λεπτής μαθηματικής ομορφιάς, ένα υπόβαθρο θεμελιωδών αρχών στις οποίες στηρίζεται όλη η Φύση. Λίγοι εν ζωή επιστήμονες έχουν καταφέρει περισσότερα από τον Frank Wilczek βοηθώντας στην αποκάλυψη του βαθύτερου αυτού στρώματος της ύπαρξης. […] Με λυρισμό και πάθος, ο Wilczek μάς συνοδεύει σε ένα συναρπαστικό ταξίδι στα σύνορα της φυσικής και μας υπενθυμίζει πόσο προνομιούχοι είμαστε εμείς οι άνθρωποι που αντικρίζουμε τα θεμέλια της πραγματικότητας.»

    —Paul Davies, καθηγητής θεωρητικής φυσικής, Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Αριζόνας

    •  «…Είναι ένα βιβλίο για βαθιές ιδέες, όχι για παροδικές φαντασιώσεις. Θα σας διδάξει θεμελιώδεις αρχές, όχι ξερούς καταλόγους στοιχείων. […] Αποτελεί σπάνια απόλαυση να ρίξεις μια ματιά στον νου ενός από τους κορυφαίους φυσικούς του κόσμου, […] ενώ χρησιμοποιεί ένα συναρπαστικό στιλ που θα απολαύσει οποιοσδήποτε.»

    —Sean Carroll, καθηγητής θεωρητικής φυσικής, Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Καλιφόρνιας

    •  «Τα Θεμελιώδη αντικατοπτρίζουν το εξαιρετικό διανοητικό εύρος του Frank Wilczek ως ενός από τους πλέον αξιοσέβαστους, πρωτότυπους και τολμηρούς φυσικούς της εποχής μας. Αυτό που οδήγησε τον Wilczek να μας παρουσιάσει τα “δέκα κλειδιά για την πραγματικότητα” είναι ο θαυμασμός του όσον αφορά τη Φύση και τη μαθηματική ομορφιά. […] Στα δέκα κεφάλαια του βιβλίου, ο αναγνώστης έχει την ευκαιρία να ακολουθήσει το μεγάλο αυτό πνεύμα στο ταξίδι του από την επικράτεια των ανακαλύψεων στο βασίλειο των εικασιών και να απολαύσει τα μυστήρια του Σύμπαντος.»

    —Janna Levin, καθηγήτρια φυσικής και αστρονομίας, Barnard College, Πανεπιστήμιο Columbia

    •  «Ο Frank Wilczek δεν είναι μόνο ένας από τους μεγαλύτερους φυσικούς του κόσμου· είναι και ένας από τους σημαντικότερους αποκρυπτογραφητές των μυστικών του. […] Τα Θεμελιώδη είναι βιβλίο διαυγές, όμορφο και αποκαλυπτικό.»

    —Steven Strogatz, καθηγητής εφαρμοσμένων μαθηματικών, Πανεπιστήμιο Cornell

    •  «Αυτό το βιβλίο είναι ξεχωριστό. Ως μαθητής καταβρόχθιζα τα βιβλία εκλαΐκευσης της επιστήμης των Gamow και Asimov, αλλά αναρωτιόμουν αν θα μπορούσε κάποιος να επιτύχει κάτι ανάλογα αξιοθαύμαστο όσον αφορά τη σύγχρονη θεωρητική φυσική —ειδικά τη σωματιδιακή φυσική και την κοσμολογία, με τις αντιδιαισθητικές έννοιες και την εξειδικευμένη φρασεολογία. Η απάντηση είναι το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας. Ο Frank καταφέρνει να μας εμπνεύσει, μεταφέροντάς μας στη χώρα των θαυμάτων της σύγχρονης φυσικής, χωρίς κανένα συμβιβασμό ως προς τα δεδομένα.»

    —V.S. Ramachandran, καθηγητής νευροβιολογίας, Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο

    •  «Μια θεσπέσια και δελεαστική επισκόπηση των θεμελιωδών γεγονότων της φυσικής πραγματικότητας.»

    —Steven Pinker, καθηγητής γνωσιακής επιστήμης, Πανεπιστήμιο Harvard

    • «Μια διαυγής και καθηλωτική αφήγηση των θεμελιωδών αρχών —αυτό που ο Wilczek αποκαλεί “τα κεντρικά μηνύματα της σύγχρονης φυσικής”—, οι οποίες δεν αποτελούν απλώς έγκυρα στοιχεία για το πώς λειτουργεί ο κόσμος αλλά και “τρόπο σκέψης που μας επέτρεψε να τις ανακαλύψουμε”.»

    —Scientific American

    • «Τα Θεμελιώδη είναι ένα συναρπαστικό χρονικό κατανόησης της πραγματικότητας από τον άνθρωπο, γραμμένο από έναν βασικό συντελεστή διαλεύκανσης των πρόσφατων μυστηρίων της. Η αντίληψη του Wilczek σχετικά με τη φυσική που αφηγείται είναι πλήρης και έγκυρη· αποδίδει τεχνικές λεπτομέρειες με έναν σπάνιο συνδυασμό ακρίβειας και προσβασιμότητας. […] Ο συγγραφέας μάς προσφέρει έναν εξαιρετικά σαφή οδηγό για την κατάσταση της φυσικής γνώσης στις αρχές του 21ου αιώνα, στο πνεύμα της εξήγησης που επιθυμούσαν οι αρχαίοι Έλληνες.»

    —Science

    • «Υπέροχο βιβλίο. […] Ο Frank Wilczek είναι ένα σπάνιο πλάσμα: επιστήμονας πρώτης κατηγορίας και ταυτόχρονα εξαιρετικά ταλαντούχος επικοινωνητής. […] Βρίσκει συνεχώς νέους τρόπους για να παρουσιάζει τέτοιες ιδέες, ώστε να αποκτάμε νέα γνώση για το τι σημαίνουν αυτές. […] Τα Θεμελιώδη δεν είναι απλώς ένα εξαιρετικό έργο επιστημονικής επικοινωνίας αλλά και ένα βαθιά ανθρωπιστικό βιβλίο. Διακηρύσσει όσα ακριβώς γνωρίζουμε χωρίς να προσποιείται κάτι περισσότερο: “Ο κόσμος είναι πλήρης μυστηρίων και μακράν πολυπλοκότερος της ικανότητάς μας να τον κατανοούμε, εμείς όμως γνωρίζουμε πολλά και μαθαίνουμε ακόμη περισσότερα. Η ταπεινοφροσύνη είναι επιτακτική· αλλά εξίσου και ο αυτοσεβασμός.»

    —Physics World

    • «Ο Wilczek είναι αληθινός οραματιστής. […]»

    —The Times (Λονδίνο)

    • «Είτε είστε συνηθισμένοι είτε όχι να διαβάζετε φυσική για ευχαρίστηση, τα Θεμελιώδη του νομπελίστα Frank Wilczek μπορεί να είναι το τέλειο βιβλίο για αυτή τη χρονιά της πανδημίας. […] Ο Wilczek γράφει με εκπληκτική οικονομία και σαφήνεια, και η χαρά του για το θέμα είναι προφανής. […] Αυτό που μαθαίνει ένας αναγνώστης στα Θεμελιώδη είναι η μητρική γλώσσα της φυσικής —τα μαθηματικά—, διδαγμένη με ακρίβεια από κάποιον που έχει ξοδέψει μια ζωή στις δυνάμεις διαμόρφωσης του φυσικού κόσμου μας.»

    —The New York Times

    • «Για όσους έχουν επιστημονικές ορέξεις και μετανιώνουν που δεν παρακολούθησαν κάποια μαθήματα στο κολέγιο ώστε να μάθουν για τον φυσικό κόσμο, ο Frank Wilczek προσφέρει έναν τρόπο να καλύψουν τη διαφορά. […] Δεν χρειάζεται να γνωρίζετε απειροστικό λογισμό. Αντιθέτως, ο συγγραφέας μιλά για τη σύγχρονη φυσική και την κοσμολογία από μια πιο ευρεία και φιλοσοφική σκοπιά, συνδέοντας συχνά τα ευρήματά τους με τον πραγματικό κόσμο —με την έννοια του τρόπου που μας επηρεάζουν. Στην παρούσα εποχή του αυξανόμενου σκεπτικισμού, εκείνος θέλει οι αναγνώστες του —τους οποίους φαντάζεται ότι είναι δικηγόροι, γιατροί, καλλιτέχνες, γονείς ή απλά φιλομαθή άτομα— να «γεννηθούν ξανά, με τον τρόπο της επιστήμης.»

    —The Washington PostΟ Frank Wilczek (Φρανκ Ουίλτσεκ) τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής το 2004, για έρευνα που διεξήγαγε στη θεωρητική φυσική όταν ήταν μεταπτυχιακός φοιτητής, σε ηλικία 21 ετών. Σήμερα είναι καθηγητής θεωρητικής φυσικής στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ), όπου κατέχει την έδρα Herman Feshbach. Ακόμη, είναι ιδρυτικός διευθυντής του Ινστιτούτου Tsung-Dao Lee και επικεφαλής επιστήμων του Κβαντικού Κέντρου Wilczek στη Σαγκάη, καθώς και έγκριτος καθηγητής στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Αριζόνας και στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης. Αρθρογραφεί τακτικά στα περιοδικά Nature και Physics Today, ενώ κείμενά του έχουν συμπεριληφθεί στο Τhe Best American Science Writing και στο The Norton Anthology of Light Verse. Το βιβλίο του Longing for the Harmonies ανακηρύχθηκε από τους New York Times «βιβλίο της χρονιάς» για το 1989. Άλλα βιβλία του είναι τα: A Beautiful Question, The Lightness of Being (και τα δύο κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Κάτοπτρο) και Fantastic Realities.

    Τα περιεχόμενα του βιβλίου

    Πρόλογος: Γεννημένος ξανά

    Εισαγωγή

    I. ΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ
    1.Υπάρχει πολύς χώρος

    Το εξωτερικό πολύ: Τι ξέρουμε και πώς το ξέρουμε

    Το εσωτερικό πολύ: Τι ξέρουμε και πώς το ξέρουμε

    Το μέλλον του χώρου

    2.Υπάρχει πολύς χρόνος

    Η αφθονία του χρόνου

    Τι είναι ο χρόνος;

    Ιστορικός χρόνος: Τι ξέρουμε και πώς το ξέρουμε

    Εσωτερικός χρόνος: Τι ξέρουμε και πώς το ξέρουμε

    Μετρώντας τον χρόνο

    Το μέλλον του χρόνου

    3.Υπάρχουν πολύ λίγα συστατικά

    Άτομα, και πέρα από αυτά

    Αρχές: Η πραγματικότητα και οι ανταγωνιστές της

    Τι θα μπορούσε να έχει γίνει λάθος

    Ιδιότητες: Τι είναι η ύλη;

    Τα επιμέρους

    Το μέλλον των συστατικών

    4.Υπάρχουν πολύ λίγοι νόμοι

    Ο θρίαμβος της τοπικότητας και η δόξα των πεδίων

    Οι τέσσερις δυνάμεις

    Κβαντική ηλεκτροδυναμική (QED)

    Κβαντική χρωμοδυναμική (QCD)

    Βαρύτητα (γενική σχετικότητα)

    Η ασθενής δύναμη

    Το μέλλον της κατανόησης

    5.Υπάρχει πολλή ύλη και ενέργεια

    Η αφθονία της κοσμικής ενέργειας

    Θεμελιώδεις αρχές και ανθρώπινοι σκοποί

    Έκρηξη μέσω της οικοδόμησης

    Αντιληπτή πολυπλοκότητα

    Καύσιμο προς κατανάλωση, με βραδύ ρυθμό

    Συνοψίζοντας: Αυτό είσαι

    Το μέλλον της υλικής αφθονίας

    II.ΑΦΕΤΗΡΙΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ
    6.Η κοσμική ιστορία είναι ένα ανοικτό βιβλίο

    Στόχοι και όρια

    Τι συνέβη

    Πώς το ξέρουμε

    Το μέλλον της κοσμικής ιστορίας

    7.Αναδυόμενη πολυπλοκότητα

    Πώς το Σύμπαν απέκτησε ενδιαφέρον

    Ευαισθησία: Η διακλάδωση της πραγματικότητας

    Το μέλλον της κοσμικής πολυπλοκότητας

    8.Υπάρχουν πολύ περισσότερα για να δούμε

    Ανοίγοντας τις θύρες της αντίληψης

    Αποκαλύψεις κερδισμένες με μόχθο

    Το σωματίδιο Higgs

    Βαρυτικά κύματα

    Το μέλλον της αντίληψης

    9.Τα μυστήρια παραμένουν

    Χρονική αντιστροφή

    Η σκοτεινή πλευρά: Σκοτεινή ύλη και σκοτεινή ενέργεια

    Αξιόνια: Τα κβάντα που «καθαρίζουν»

    Το μέλλον του μυστηρίου

    10.Η συμπληρωματικότητα διευρύνει τον νου

    Η συμπληρωματικότητα στην επιστήμη

    Η συμπληρωματικότητα στην κβαντική μηχανική

    Επίπεδα περιγραφής

    Πέρα από την επιστήμη: Η συμπληρωματικότητα ως σοφία

    Το μέλλον της συμπληρωματικότητας

    Επίλογος: Το μακρύ ταξίδι του νόστου
    Παράρτημα
    Ευχαριστίες
    Λεξιλόγιο
    Ευρετήριο

  • Εκπαιδευτική δράση 2MoBiL και επαναπροσδιορισμός της εκμάθησης της Βιολογίας στην Δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

    Εκπαιδευτική δράση 2MoBiL και επαναπροσδιορισμός της εκμάθησης της Βιολογίας στην Δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

    Φορητός εργαστηριακός εξοπλισμός κατά την εκπαιδευτική δράση 2MoBiLΤα επιστημονικά πεδία της Βιολογίας, της Μοριακής Βιολογίας, της Γενετικής και της Εξατομικευμένης Ιατρικής εξελίσσονται συνεχώς υπογραμμίζοντας την ανάγκη για συνεχή ενημέρωση του εξειδικευμένου κοινού και εξοικείωση του ευρύτερου συνόλου από τα μαθητικά κιόλας χρόνια. Για την καλύτερη εκπαίδευση των μαθητών στο επιστημονικό πεδίο των Θετικών Επιστημών και πιο συγκεκριμένα στο πεδίο της Βιολογίας κρίνεται αναγκαίος ο συνδυασμός θεωρητικής και πρακτικής εκπαίδευσης συνεπικουρούμενος με εναλλακτικά μαθησιακά εργαλεία. Η εκπαιδευτική δράση 2MoBiL στοχεύει στην εξοικείωση  των  μαθητών  με  έννοιες  και  πειραματικές  διαδικασίες  της  Μοριακής  Βιολογίας με φορητό εργαστηριακό εξοπλισμό (Φορητό εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας, Mobile Molecular Biolology Laboratory, 2MoBiL). Παράλληλα η δράση 2MoBiL στοχεύει στην ευρύτερη ενημέρωση των μαθητών, των κηδεμόνων τους και των εκπαιδευτικών για τη σημασία της ανάλυσης  του  ανθρώπινου  γονιδιώματος  και  των  πλεονεκτημάτων  της  εξατομικευμένης  ιατρικής  στο σύστημα υγείας.Η εκπαιδευτική προσέγγιση STEM (Science, Technology, Engineering and Mathematics) σηματοδοτεί την απομάκρυνση από την δασκαλοκεντρική εκπαίδευση και επιτάσσει μία παιδαγωγική στροφή με επίκεντρο τον μαθητή, όπου ένα μεγάλο μέρος της διδασκαλίας βασίζεται στην έρευνα και τον πειραματισμό (Moustafa, 2013; Mooney, 2002; Tamim, 2013; Odom 2015). Η εκπαίδευση STEM είναι σχετικά νέα προσέγγιση και δεν έχει μακρά ιστορία σε βάθος χρόνου. Το πρώτο ενδιαφέρον προσέγγισης STEM εντοπίζεται στη δεκαετία του 1990 όταν το US National Science Foundation (NSF) συμπεριέλαβε επίσημα τη μηχανική και την τεχνολογία στην σχολική εκπαίδευση. Αρχικά εμφανίστηκε με το ακρωνύμιο SMET (Science, Mathematics, Engineering, and Technology) και αργότερα επικράτησε το ακρωνύμιο STEM (Chute, 2009). Ωστόσο, δεν είναι πλήρως ξεκάθαρο ποιοι κλάδοι περιλαμβάνονται στην προσέγγιση STEM. Το NSF δημοσίευσε μια λίστα εγκεκριμένων πεδίων που συμπεριλαμβάνονται στον όρο STEM. Μεταξύ αυτών είναι η Φυσική, η Χημεία, αλλά και κλάδοι όπως η ψυχολογία και οι κοινωνικές επιστήμες (π.χ. πολιτικές επιστήμες, οικονομικά). Οι Gonzalez και Kuenzi (2012) σημείωσαν ότι τουλάχιστον δύο αμερικανικές υπηρεσίες, αποκλείουν τις κοινωνικές επιστήμες δείχνοντας την ασάφεια και την πολυπλοκότητα στην περιγραφή και τον προσδιορισμό του φάσματος της προσέγγισης STEM. Είναι σημαντικό να κατανοήσουν οι υπεύθυνοι χάραξης εκπαιδευτικής πολιτικής τις προκλήσεις και τους φραγμούς που εμποδίζουν την προσέγγιση της εκπαίδευσης STEM στις αίθουσες διδασκαλίας.

    Οι δάσκαλοι προτρέπουν τους μαθητές να σκέπτονται χρησιμοποιώντας υψηλότερες γνωστικές διαδικασίες ακόμη και μέσω της αμφισβήτησης (Bruce-Davis et al., 2014). Η ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας της Τριτοβάθμιας με την Δευτεροβάθμια εκπαίδευση με αντικείμενο την έρευνα, την τεχνολογία και την υλοποίηση κοινών εκπαιδευτικών και κοινωνικών δράσεων με προσανατολισμό σε επιστήμες STEM, συμβάλλει ουσιαστικά στην σταδιακή και ομαλή ένταξη των μαθητών στην εκπαίδευση όπως φάνηκε από την Bojic και τους συνεργάτες της με το μεγάλης απήχησης πρόγραμμα «SUZA», από τα σχολεία στην επιστήμη και την ακαδημαϊκή κοινότητα (Bojic, 2015).

    Συνεπώς, και για την καλύτερη εκπαίδευση των μαθητών στο επιστημονικό πεδίο των Θετικών Επιστημών και πιο συγκεκριμένα με το πεδίο της Βιολογίας, κρίνεται αναγκαίος ο συνδυασμός θεωρητικής και πρακτικής εκπαίδευσης συνεπικουρούμενος με εναλλακτικά μαθησιακά εργαλεία, ώστε η εκπαίδευση των μαθητών να είναι ορθότερη και σφαιρικότερη, ο επαγγελματικός τους προσανατολισμός να είναι πληρέστερος και η γνωριμία τους με το πεδίο της Βιολογίας, της έρευνας και τον ακαδημαϊκό χώρο σταδιακή και ευχάριστη. Κρίνεται, επίσης, σημαντική η σταδιακή ένταξη του μαθητή από το σχολικό στο ακαδημαϊκό περιβάλλον και ένας τρόπος επίτευξής της, είναι η μεταφορά της γνώσης και της ερευνητικής πρακτικής από την Τριτοβάθμια εκπαίδευση και τα ερευνητικά κέντρα της χώρας στην Δευτεροβάθμια εκπαίδευση και επιπλέον, η ενθάρρυνση συμμετοχής των μαθητών σε ερευνητικές δράσεις και πρακτικές πριν την ένταξή τους στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.

    Το Εργαστήριο Φαρμακογονιδιωματικής και Εξατομικευμένης Θεραπείας του Τμήματος Φαρμακευτικής του Πανεπιστημίου Πατρών καθιέρωσε, από το 2016, την εκπαιδευτική δράση με το  Φορητό  Εργαστήριο  Μοριακής  Βιολογίας  2MoBiL  (Mobile   Molecular   Biology   Laboratory).   Απώτερος   στόχος της εκπαιδευτικής δράσης 2MoBiL είναι η εξοικείωση των μαθητών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με  έννοιες  και  πειραματικές  διαδικασίες  δυσνόητες  με  τα  μέσα  της  παραδοσιακής  συμβατικής  μελέτης  και  παράλληλα  η  ενημέρωση  του  ευρύτερου  κοινού  για τη σημασία της ανάλυσης του ανθρώπινου γονιδιώματος και των πλεονεκτημάτων της εφαρμογής της εξατομικευμένης  ιατρικής  τόσο  για  τον  άνθρωπο  ως  μονάδα όσο και για το εθνικό σύστημα υγείας συνολικότερα.

    Η εκπαιδευτική δράση πραγματοποιείται με φορητό εργαστηριακό εξοπλισμό και δύναται να πραγματοποιηθεί σε κάθε σχολική μονάδα της επικράτειας με τη μεταφορά του εξοπλισμού εντός χειραποσκευής. Το  2MoBiL  συνοδεύεται από ένα θεωρητικό πλαίσιο για περαιτέρω κατανόηση των εννοιών που πραγματεύονται στις πειραματικές ασκήσεις και λεπτομερή πρωτόκολλα  των  πειραματικών ασκήσεων. Οι εκπαιδευτικοί έρχονται σε πρότερη επικοινωνία με την ερευνητική ομάδα 2MoBiL του Εργαστηρίου Φαρμακογονιδιωματικής και Εξατομικευμένης Θεραπείας (ΕΦΕΘ), στους οποίους διευκρινίζεται επακριβώς ποιες ασκήσεις θα πραγματοποιηθούν και τι πραγματεύονται αυτές (μέσω δια ζώσης ή e-training ή αποστολή ενδεικτικού υλικού). Επιπλέον, το συνολικό θεωρητικό πλαίσιο συμπληρώνεται με μαθησιακά εργαλεία (θεατρικά δρώμενα, βιωματικά παιχνίδια και παιχνίδια escape CLASSroom, comics και διαδικτυακά παιχνίδια που πραγματεύονται θέματα της επιστήμης της Βιολογίας. Οι   εκπαιδευτικές πειραματικές ασκήσεις πλαισιώνουν σημαντικές τεχνικές της Μοριακής Βιολογίας όπως είναι η απομόνωση DNA από επιθηλιακά κύτταρα της έσω παρειάς, η αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης (Polymerase Chain Reaction, PCR), η ηλεκτροφόρηση σε πήκτωμα αγαρόζης και η γονοτύπηση με τη μέθοδο της κατάτμησης με περιοριστικά ένζυμα.Ο φορητός εργαστηριακός εξοπλισμός της εκπαιδευτικής δράσης  2MoBiL.

     Η εκπαιδευτική δράση 2MoBiL διεξάγεται με τη χρήση  θερμικού  κυκλοποιητή,  φυγόκεντρου,  συσκευής  ηλεκτροφόρησης,  καθώς  και  τράπεζας  οπτικοποίησης  του  τελικού  αποτελέσματος.  Παράλληλα μεταφέρονται ρυθμιζόμενες  πιπέττες  ακριβή  όγκου,  πλαστικός  ογκομετρικός  σωλήνας,  κωνική  φιάλη,  ποτήρι  ζέσεως,  στροβιλοαναδευτήρας,  εστία  θέρμανσης, πλαστικά  ακρορύγχια  μιας  χρήσης,  αυτοπωματιζόμενα σωληνάρια πολυπροπυλενίου, βιδωτού πωματισμού ακρυλικοί δοκιμαστικοί σωλήνες και όλα τα απαραίτητα  αντιδραστήρια  για  τη  διεξαγωγή  των  πειραμάτων  των  εργαστηριακών  ασκήσεων.  Η έρευνα στο πεδίο της Βιολογίας φαντάζει στα μάτια των μαθητών ενδιαφέρουσα και πολλά υποσχόμενη, ωστόσο λίγοι είναι οι αρχικά ενδιαφερόμενοι και εγγεγραμμένοι φοιτητές των σχολών των Θετικών Επιστημών/Επιστημών Υγείας που ακολουθούν ερευνητική πορεία κατόπιν της εισαγωγής τους στις σχολές.

    Η άμεση επαφή με: α) το ερευνητικό κομμάτι της επιστήμης της Βιολογίας, β) τον τρόπο διεξαγωγής ενός πειράματος Βιολογίας και πιο συγκεκριμένα Μοριακής Βιολογίας, γ) τις απαιτήσεις και τους κανόνες που διέπουν τη διεξαγωγή ενός πειράματος Βιολογίας και Μοριακής Βιολογίας, και δ) τις επιδεξιότητες, την σχολαστικότητα και την ικανότητα αντίληψης που οφείλει να έχει ο ερευνητής, επιτυγχάνονται μέσω της συμμετοχής στην εκπαιδευτική δράση 2MoBiL.

    Παράλληλα, οι ενδιαφερόμενοι και συμμετέχοντες στη δράση εξοικειώνονται με την έννοια της γενετικής ταυτοποίησης και συνειδητοποιούν ότι αποτελεί μία από τις σημαντικές εφαρμογές των επιτευγμάτων της σύγχρονης μοριακής βιολογίας και γενετικής. Γίνεται αντιληπτό ότι πέρα από τις κλινικές εξετάσεις που ευρέως εφαρμόζονται σήμερα, όπως είναι οι βιοχημικές εξετάσεις σε ένα μικροβιολογικό εργαστήριο, δυνατές είναι επίσης και οι γενετικές εξετάσεις που πραγματοποιούνται κατόπιν γενετικής ανάλυσης με απλή, εύκολη, γρήγορη και πλήρως ανώδυνη προσέγγιση χωρίς να είναι αναγκαία η μεσολάβηση της αιμοληψίας. Παράλληλα αντιλαμβάνονται τις ηθικές προεκτάσεις που διέπουν μία γενετική εξέταση και λαμβάνουν τα απαραίτητα εφόδια για να αντιλαμβάνονται την παραπληροφόρηση από τα έγκυρα και τεκμηριωμένα αποτελέσματα.

    Το 2MoBiL αποσκοπεί να μειωθεί σημαντικά το εκπαιδευτικό χάσμα μεταξύ Βορειοδυτικής-Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης αλλά και μεταξύ ανεπτυγμένων και αναπτυσσόμενων χωρών στην Ευρώπη στο πεδίο της Εξατομικευμένης Θεραπείας (Pisanu, 2014). Η εξοικείωση των μαθητών με το πεδίο της Βιολογίας και της Γενετικής (έννοιες όπως νουκλεικό οξυ, γονίδιο, γονοτύπηση αναλύονται περαιτέρω) και η εξοικείωση με τις βασικές τεχνικές της μοριακής βιολογίας (πχ αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης, PCR) που επιτυγχάνεται με την εκπαιδευτική προσέγγιση 2MoBiL, έρχεται να καταστήσει εύκολη των κατανόηση των εννοιών της Φαρμακογονιδιωματικής και της Εξατομικευμένης Θεραπείας. Ο μαθητής κατανοεί την δυνατότητα προσαρμογής της φαρμακευτικής αγωγής ενός ασθενούς με βάση τις πληροφορίες που φέρει το γενετικό υλικό για καλύτερο φαρμακευτικό αποτέλεσμα και αποφυγή ενδεχόμενων παρενεργειών στον ασθενή. Επιπλέον, η σύζευξη των γνώσεων της Βιολογίας με την εργαστηριακή πρακτική και μάλιστα εντός του σχολικού περιβάλλοντος με πραγματικό εργαστηριακό εξοπλισμό αποτελεί σημαντικό καινοτόμο στόχο του 2MoBiL στην Ελλάδα. Η εφαρμογή των εναλλακτικών μαθησιακών εργαλείων του 2MoBiL, αποτελεί καινοτομία για την κατανόηση της Βιολογίας, της Μοριακής Βιολογίας και της Εξατομικευμένης Ιατρικής.

    Υπάρχουν και οι συγγραφείς που παραμένουν αρκετά επιφυλακτικοί απέναντι στην υιοθέτηση της προσέγγισης STEM. Ο Woodard (2019) εκφράζοντας την επιφύλαξη ότι η τεχνολογία θα μπορούσε να φέρει αρνητικά αποτελέσματα στην εκπαίδευση, τονίζει ότι η επένδυση των 26 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην προσέγγιση STEM θα μπορούσε να αναπροσαρμοστεί προς την κατεύθυνση της πρόσληψης επιπλέον διδακτικού προσωπικού με καλύτερες αποδοχές, προστατεύοντας το παραδοσιακό έως τώρα πλαίσιο του προγράμματος σπουδών στα θεμελιώδη σχολικά χρόνια. Με την προσέγγιση 2MoBiL αποφεύγεται η πολυέξοδη και αλόγιστη έμπρακτη εκπαίδευση των μαθητών και των εκπαιδευτικών τους, καθώς τα υφιστάμενα πρωτόκολλα και οι εργαστηριακές ασκήσεις έχουν σχεδιαστεί με τρόπο κατάλληλο ώστε τα πειράματα να είναι οικονομικώς προσιτά και η προσέγγιση STEM στη Βιολογία προσιτή για κάθε μαθητή.

    Με την υπάρχουσα έως τώρα γνώση, η στενή συνεργασία και η δικτύωση του Πανεπιστημίου με σχολεία Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης για τη σχεδίαση και εφαρμογή ενός συστήματος προσέγγισης STEM της επιστήμης της Βιολογίας, Μοριακής βιολογίας και Εξατομικευμένης Ιατρικής γίνεται για πρώτη φορά οργανωμένα στην Ελλάδα. Στο μελλοντικό σχεδιασμό του ΕΦΕΘ είναι να εισάγει ένα σύγχρονο εκπαιδευτικό εργαλείο δημιουργώντας ένα Κέντρο Έρευνας και Καινοτομίας της Βιολογίας, Μοριακής Βιολογίας και Εξατομικευμένης Θεραπείας στις εγκαταστάσεις του ΕΦΕΘ, το BioSTEM, συνδυάζοντας τις εργαστηριακές ασκήσεις με μία εκπαιδευτική πλατφόρμα και καινοτόμα εργαλεία εκμάθησης Βιολογίας σε συνεργασία με εκπαιδευτικούς από όλη την Ελλάδα προς την επίτευξη της εκμάθησης της Βιολογίας μέσω STEM προσέγγισης.Εικόνα 1: Στιγμιότυπα από τις εκπαιδευτικές δράσεις 2MoBiL με μαθητές και ενήλικες συμμετέχοντες.ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

    Bojic I., Jagust T. and Sovic A., 2015. Selected examples of cooperation between universities and schools in STEM education, in ISEC 2015 – 5th IEEE Integrated STEM Education Conference. Institute of Electrical and Electronics Engineers Inc., pp. 189–194. doi: 10.1109/ISECon.2015.7119921.

    Bruce-Davis M. N. et al., 2014. STEM High School Administrators’, Teachers’, and Students’ Perceptions of Curricular and Instructional Strategies and Practices. Journal of Advanced Academics. SAGE Publications Ltd, 25(3), pp. 272–306. https://doi.org/10.1177/1932202X14527952

    Chute, E. (2009). STEM education is branching out. Pittsburgh Post-Gazette Feb 9, 2009. https://www.post-gazette.com/news/education/2009/02/10/STEM-education-is-branching-out/stories/200902100165

    Gonzalez, H. B., & Kuenzi, J. J. (2012, August). Science, technology, engineering, and mathematics (STEM) education: A primer. Washington, DC: Congressional Research Service, Library of Congress. https://sgp.fas.org/crs/misc/R42642.pdf

    Mooney M. A. and Laubach T. A., 2002. Adventure engineering: A design centered, inquiry based approach to middle grade science and mathematics education. Journal of Engineering Education. Wiley-Blackwell Publishing Ltd, 91(3), p. 309. https://doi.org/10.1002/j.2168-9830.2002.tb00708.x

    Moustafa A., Ben-Zvi-Assaraf O. and Eshach H., 2013. Do Junior High School Students Perceive Their Learning Environment as Constructivist? doi: 10.1007/s10956-012-9403-y.

    Odom A. L. and Bell C. V., 2015. Associations of Middle School Student Science Achievement and Attitudes about Science with Student-Reported Frequency of Teacher Lecture Demonstrations and Student-Centered Learning. International Journal of Environmental.   https://eric.ed.gov/?id=EJ1060962

    Pisanu F., 2014. Educational innovation and technology: A need for integration. Perspectives of Innovation in Economics and Business (PIEB), 14(2), p. 103. 10.15208/pieb.2014.12

    Tamim S. R. and Grant M. M., 2013. Definitions and Uses: Case Study of Teachers Implementing Project-based Learning. Interdisciplinary Journal of Problem-Based Learning. 7(2), p. 5. https://doi.org/10.7771/1541-5015.1323

    Woodard J, 2019. Rotten STEM: How Technology Corrupts Education.American Affairs, 3 (3). https://americanaffairsjournal.org/2019/08/rotten-stem-how-technology-corrupts-education/Γεώργιος Πατρινός

    1. Εργαστήριο Φαρμακογονιδιωματικής και Εξατομικευμένης Θεραπείας, Τμήμα Φαρμακευτικής, Σχολή Επιστημών Υγείας, Πανεπιστήμιο Πατρών.
    2. Department of Pathology, College of Medicine and Health Sciences, United Arab Emirates University, Al-Ain, Abu Dhabi.
    3. Zayed Center of Health Sciences, United Arab Emirates University, Al-Ain, Abu Dhabi.

    Σταυρούλα Σιαμόγλου

    Εργαστήριο Φαρμακογονιδιωματικής και Εξατομικευμένης Θεραπείας, Τμήμα Φαρμακευτικής, Σχολή Επιστημών Υγείας, Πανεπιστήμιο Πατρών.

  • Δέκα χρόνια από την σύσταση του Παραρτήματος Σαλαμίνας της Εταιρείας Αστρονομίας & Διαστήματος

    Δέκα χρόνια από την σύσταση του Παραρτήματος Σαλαμίνας της Εταιρείας Αστρονομίας & Διαστήματος

    To InS προβάλει τη δραστηριότητα τοπικών και περιφερειακών εταιρειών και συλλόγων που έχουν σαν αντικείμενο δράσης την εκλαΐκευση της επιστήμης. Σε αυτό το άρθρο παρουσιάζουμε το ιστορικό της ίδρυσης και δράσης του Παραρτήματος Σαλαμίνας της Εταιρείας Αστρονομίας και Διαστήματος.  Ιούνιος 2011 – Ιούνιος 2021Όλα ξεκίνησαν το 1999, από μια επίσκεψή μου στο βιβλιοπωλείο «ΑΙΘΡΑ», του αείμνηστου Ευάγγελου Σπανδάγου, ψάχνοντας για αστρονομικά βιβλία. Πάνω στην συζήτηση ο εκδότης, μου αναφέρει ότι έχει ιδρυθεί στον Βόλο η Εταιρεία Αστρονομίας και Διαστήματος και μου δείχνει το περιοδικό «Ουρανός», τριμηνιαία έκδοση  της Εταιρείας.

    Μετά από λίγες ημέρες, επικοινώνησα με την Εταιρεία, και συγκεκριμένα με τον πρόεδρό της κ. Μαυρομμάτη. Συζητήσαμε για το πως θα μπορούσε να συσταθεί και στην Σαλαμίνα ένα Παράρτημα. Μέσα από αυτή τη συζήτηση γεννήθηκε η ιδέα για την σύσταση του Παραρτήματος. Η εποχή εκείνη δεν ήταν ιδιαίτερα ευνοϊκή για μια τέτοια προσπάθεια στο νησί της Σαλαμίνας οπότε η σκέψη παρέμεινε στα χαρτιά, ως μελλοντική προοπτική. Μετά από λίγα χρόνια, το 2006, την περίοδο της δημαρχιακής θητείας του κ. Σ. Σοφρά, θα τοποθετηθώ ως άμισθο μέλος της Δημοτικής Επιχείρησης Πολιτισμού & Ανάπτυξης Σαλαμίνας (Δ.Ε.Π.Α.Σ).ΟΙ ΙΔΡΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

    Διοργάνωση μαθημάτων λαϊκής αστρονομίας σε συνεργασία με Δήμο, Σχολεία και άλλους φορείς.

    Διοργάνωση Άστρο-βραδιών  (παρατηρήσεις με τηλεσκόπια σε εξοχικές περιοχές της Σαλαμίνας)

    Διεξαγωγή μαθητικών διαγωνισμών με ανάλογες βραβεύσεις.

    Επισκέψεις σε αστεροσκοπεία.

    Εκδηλώσεις με διαλέξεις από επιφανείς επιστήμονες.

    Κατασκευή Λαϊκού  ΑστεροσκοπείουΣτα Μαθήματα Λαϊκής Επιμόρφωσης που δημιουργεί τότε ο Δήμος, εντάσσονται με δική μου πρωτοβουλία, και τα Μαθήματα Λαϊκής Αστρονομίας , που ξεκινούν στις 6 Δεκεμβρίου του 2008 με μικρή προσέλευση κοινού. Κατά μια ευτυχή συγκυρία το 2009 ορίζεται ως Διεθνές Έτος Αστρονομίας από την Διεθνή Αστρονομική Ένωση για να τιμηθεί η συμπλήρωση 400 ετών από την εποχή που ο Γαλιλαίος είχε χρησιμοποιήσει για πρώτη φορά το τηλεσκόπιο. Με αφορμή αυτήν την επέτειο προτείνω στον Δήμο Σαλαμίνας τη διοργάνωση ενός μαθητικού διαγωνισμού ζωγραφικής με συμμετοχή όλων σχεδόν των σχολείων της Σαλαμίνας, που καταλήγει σε μια πανηγυρική τελετή στην κατάμεστη αίθουσα του Δημαρχείου. Προσκεκλημένοι ομιλητές ήταν ο κ. Δ. Σιμόπουλος, διευθυντής του Ευγενίδειου Ιδρύματος τότε -σήμερα επίτιμος – η αστροφυσικός κ. Ελένη Χατζηχρήστου , ο αστρονόμος κ. Ν. Ματσόπουλος, εκπρόσωπος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και ο κ. Άρης Μυλωνάς, εκπρόσωπος της Ελληνικής Ερασιτεχνικής Αστρονομικής Ένωσης. Η εκδήλωση αυτή ήταν η πρώτη δραστηριότητα αστρονομικού ενδιαφέροντος στη Σαλαμίνα, και πιστεύω ότι απετέλεσε κομβικό σημείο για την ίδρυση του Παραρτήματος Σαλαμίνας.

    Συνεχίζοντας τα Μαθήματα Λαϊκής Αστρονομίας είδα ότι το ενδιαφέρον του κοινού μεγάλωνε οπότε ωρίμασε πλέον στο μυαλό μου η σκέψη για την ίδρυση κάποιου φορέα και στην Σαλαμίνα. Προς τα τέλη του 2010 και αρχές του 2011 συγκροτείται ένας ικανός αριθμός ατόμων που επιθυμούν την ίδρυση ενός φορέα ερασιτεχνών αστρονόμων και στην Σαλαμίνα. Καταθέτουμε το αίτημά μας στην Εταιρεία Αστρονομίας & Διαστήματος οπότε εγκρίνεται η ίδρυση του Παραρτήματος στην Σαλαμίνα τον Ιούνιο του 2011.

    Άμεσα, προετοιμάζεται η πρώτη Αστροβραδιά Σαλαμίνας με προσκεκλημένο ομιλητή τον κ. Ξ. Μουσά καθηγητή Διαστημικής Φυσικής και παρατήρηση του ουρανού με τηλεσκόπια.  «Αστροβραδιά», μια λέξη όμορφη και πρωτόγνωρη για το κοινό της Σαλαμίνας, οι λάτρεις συρρέουν στα τηλεσκόπια και θαυμάζουν για πρώτη φορά το μεγαλείο του ουρανού. Αυτό ήταν. Οι Αστροβραδιές καθιερώνονται ως, η ετήσια εορτή της Αστρονομίας στην Σαλαμίνα πάντα με μεγάλη προσέλευση κοινού. Το καλοκαίρι του 2012, εορτάζεται για πρώτη φορά στην Σαλαμίνα, η Αυγουστιάτικη Πανσέληνος, στο Πέτρινο Θεατράκι των Σεληνίων και από τότε, καθιερώνεται και αυτή η δράση, ως θεσμός στην Σαλαμίνα με πρωτοβουλία του Παραρτήματός μας.

    Άλλη μια ετήσια επιτυχημένη δραστηριότητα μας είναι η κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας που συνοδεύεται πάντα με ομιλία ενός διακεκριμένου επιστήμονα. Μέχρι σήμερα έχουν τιμήσει την εκδήλωση,  ως ομιλητές, οι Δρ. Ξενοφών  Μουσάς, Δρ. Μάνος Δανέζης, Δρ. Στράτος Θεοδοσίου, Δρ. Διονύσιος Σιμόπουλος και οι Δρ. Φιόρη-Αναστασία Μεταλληνού και Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου. Όλοι διακεκριμένοι επιστήμονες στον χώρο της Αστρονομίας.Εκτός των παραπάνω, παγιωμένων πλέον, δραστηριοτήτων ο φορέας μας δίνει προτεραιότητα στη διάδοση της αστρονομίας και των επιτευγμάτων της επιστήμης  στο ευρύτερο κοινό και ιδιαίτερα, στα νέα παιδιά, τους μαθητές.  Γι’ αυτό διοργανώνει συχνά, εκδηλώσεις, ομιλίες με πανεπιστημιακούς που κατάγονται από τη Σαλαμίνα  όπως οι Δρ. Β. Λεμπέσης και Δρ. Ν. Ανδριανός,  δίνει παραδόσεις σε σχολεία, προωθεί τον διαγωνισμό που διοργανώνει κάθε χρόνο η Εταιρεία Αστρονομίας σε συνεργασία με το υπουργείο Παιδείας και παροτρύνει τους μαθητές να συμμετέχουν σε Διαγωνισμούς. Το 2012 προώθησε τον Διαγωνισμό της NASA «Γίνε Επιστήμονας για Μια Μέρα» που αφορούσε στην διαστημική συσκευή Cassini. Σε αυτόν τον Διαγωνισμό, το πρώτο πανελλαδικό  βραβείο, σε επίπεδο Δημοτικού, κέρδισε η τότε μαθήτρια του Δημοτικού Σχολείου, Έλενα Λαμπίρη από τα Εκπαιδευτήρια «ΗΛΙΑΔΗ» της Σαλαμίνας. Το όνομα της νικήτριας και ο τόπος καταγωγής καταχωρήθηκαν στην ιστοσελίδα της NASA.

    Ο φορέας μας δεν παρέμεινε  μόνον στο νησί της Σαλαμίνας αλλά  συνεργάστηκε και συνεργάζεται ακόμη, με φορείς εκτός του νησιού όπως το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, είναι υποστηρικτής του θεσμού Athens Science Festival στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων, συνεργάτης της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών στα Θερινά Σχολεία και στην δράση «Η Φυσική Μαγεύει».

    Επίσης, σε συνεργασία με την Ε.Ε.Φ διοργάνωσε για πρώτη φορά στην Σαλαμίνα, ημερίδα με θέμα «Η Φυσική στην Εκπαίδευση με Δίαυλο την Αστρονομία» και, το καλοκαίρι του 2019, εμψύχωσε Θερινό Σχολείο Φυσικής για μαθητές δημοτικού και γυμνασίου. Ακόμη, σημαντική ήταν και η συμμετοχή του Παραρτήματός μας σε Ελληνικά και Διεθνή Συνέδρια. Το 2013 συμμετείχε στις εργασίες του 21ου  Διεθνούς Συνεδρίου XXI SEAC (Societe Europeenne pour I’Astronomie dans la Culture ).  Τον Σεπτέμβριο του 2018, πήρε μέρος στο «Πανελλήνιο Συνέδριο Scientix για την εκπαίδευση STEM»,  εισάγοντας από τους πρώτους στην Ελλάδα τη ρομποτική (STEM) στην Εκπαιδευτική Διαδικασία της Αστρονομίας.

    Από τις αρχές του 2019, το Παράρτημά μας διοργανώνει Σεμινάρια Λαϊκής Αστρονομίας και στον Πειραιά (για παιδιά και ενήλικες) που περιλαμβάνουν εργαστήρια και κατασκευές καθιστώντας τα σεμινάρια, διαδραστικά και συμμετοχικά. Επιπλέον, το Παράρτημά μας συνεργάζεται με  πολλούς εκπαιδευτικούς Διεθνείς Οργανισμούς, όπως  οι: «LEAD Philippines»,  «World Voice International», «Edu World Voice»,  «Academic Development for Global Leadership in Education», «Igniting Dreams of Young Minds Foundation»,  «Charles Walter’s Society for Innovation and Research»,  «International Organization of Educators and Researchers Inc. (IOER)», «South Asian Institute of Advanced Research and Development», «Center for Peace Advocacy and Sustainable Development», «Witty Gossip».

    Πρόσφατα, στις 1-18 Απριλίου 2021, σε συνεργασία με την  «Witty Gossip» διοργάνωσε  την πολύ πετυχημένη «Παγκόσμια Συνδιάσκεψη  για την Ειρήνη και την  Βιώσιμη Ανάπτυξη 2021». Το θέμα της συνδιάσκεψης ήταν : «Εκπαιδεύοντας τη νέα γενιά σχετικά με τους 17 Στόχους για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη οι οποίοι ορίζονται από τα Ηνωμένα Έθνη για ένα ασφαλές περιβάλλον και για ένα περισσότερο βιώσιμο μέλλον στην εποχή της κρίσης».

     Ένας ακόμη άξονας, που δραστηριοποιείται ο φορέας μας, είναι η Παρατηρησιακή Αστρονομία. Διοργανώνει Αστροπαρατηρήσεις σε ορεινές και απόμερες περιοχές της Σαλαμίνας , που συνοδεύονται από πραγματολογικά στοιχεία Μυθολογίας των Αστερισμών, πρακτικές μεθόδους Ουρανογραφίας. Η δράση αυτή αποτελεί βιωματική και εμπειρική μάθηση του Ουρανού στην ύπαιθρο και εντρύφηση στα μυστικά της Αστροφωτογράφησης. 

    Στην διαχρονική αυτή πορεία του φορέα μας δεν ήταν όλα ρόδινα. Η κοινωνική δράση σε μια μικρή και εν πολλοίς, κλειστή κοινωνία δεν είναι μια εύκολη υπόθεση. Σε όλα αυτά τα χρόνια υπήρξαν και στιγμές που αντιμετωπίσαμε αρνητικές αντιλήψεις καθώς και κακόβουλες και υπονομευτικές πρακτικές. Τα γεγονότα αυτά δεν μας πτόησαν και σήμερα με σιγουριά μπορούμε να ισχυριστούμε πως δημιουργήσαμε μια υποτυπώδη αστρονομική παιδεία στο νησί μας. 

    Στην προσπάθειά μας έπαιξε μεγάλο ρόλο η στήριξη που δεχτήκαμε από επαγγελματίες του νησιού, και από το κοινό που στηρίζει τις εκδηλώσεις μας. Σημαντική ήταν και η βοήθεια που λάβαμε από το «Πλανητάριο Θεσσαλονίκης» που πάντα χαρίζει αστρονομικές αφίσες  και μπλουζάκια στους μικρούς μας φίλους. 

    Συνεχίζουμε με νέους στόχους όπως η διεύρυνση της συνεργασίας μας με την Εκπαιδευτική Κοινότητα για την προώθηση της επιστήμης της Αστρονομίας στους μαθητές, τη  Δημιουργία ενός Καφέ της Επιστήμης στο νησί μας και ο πάγιος στόχος μας,  η κατασκευή Λαϊκού Αστεροσκοπείου.