InScience Magazine

Author: Βασίλης Λεμπέσης

  • Περί της καταγωγής του Χρόνου – Η τελική θεωρία του Stephen Hawking

    Περί της καταγωγής του Χρόνου – Η τελική θεωρία του Stephen Hawking

    Eκδόσεις ΚΑΤΟΠΤΡΟ

    Thomas Hertog

    Πανεπιστήμιο της Λουβέν

    Μετάφραση: Ανδ. Δημητρόπουλος, Eπιμέλεια: Αλ. Μάμαλης

    ISBN: 978-618-5493-20-2

    Πανόδετο, Α/Μ + έγχρ. ένθετο, 480 σελ., 14 × 21 εκ., 30,00 € (χωρίς ΦΠΑ)

    Δυο λόγια για το βιβλίο

    Ίσως το μεγαλύτερο ερώτημα που προσπάθησε να απαντήσει ο Stephen Hawking στη ζωή του ήταν πώς το Σύμπαν θα μπορούσε να έχει δημιουργήσει συνθήκες φιλόξενες για τη ζωή. Έτσι, κατέληξε να μελετά την προέλευση του Σύμπαντος από τη Μεγάλη Έκρηξη. Η πρώιμη εργασία του, όμως, ήρθε αντιμέτωπη με τη μαθηματική πρόβλεψη ότι πολλές Μεγάλες Εκρήξεις δημιουργούν ένα πολυσύμπαν, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου θα ήταν εξαιρετικά απίθανο να φιλοξενήσει ζωή.

    Ο Hawking, καθηγητής στο τμήμα θεωρητικής φυσικής του Πανεπιστημίου του Καίμπριτζ, μαζί με τον φίλο και στενό συνεργάτη του Thomas Hertog ανέπτυξαν μια νέα θεωρία για τον Κόσμο η οποία θα μπορούσε να δικαιολογήσει την ανάδυση της ζωής. Διεισδύοντας στην κβαντική φυσική των κοσμικών ολογραμμάτων και αποτολμώντας να προσεγγίσουν τις βαθύτερες ρίζες μας πολύ πίσω στον χρόνο, ξαφνιάστηκαν ανακαλύπτοντας ένα βαθύτερο επίπεδο εξέλιξης στο οποίο οι ίδιοι οι φυσικοί νόμοι μετασχηματίζονται και απλοποιούνται έως ότου να εξαφανιστούν τα σωματίδια, οι δυνάμεις, ακόμη και ο χρόνος. Αυτό τους οδήγησε σε μια επαναστατική ιδέα: Οι νόμοι της φυσικής δεν είναι αναλλοίωτοι, αλλά γεννώνται και συνεξελίσσονται καθώς διαμορφώνεται το Σύμπαν που διέπουν. Ενώ πλησίαζε το τέλος του Hawking, οι δύο συνεργάτες δημοσίευσαν τη θεωρία τους, προτείνοντας μια ριζοσπαστική νέα δαρβίνεια προοπτική για την καταγωγή του Σύμπαντός μας.
    Το βιβλίο προσφέρει ένα νέο όραμα για τη γέννηση του Κόσμου που θα μεταμορφώσει θεμελιωδώς τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε τη θέση μας στην τάξη του Σύμπαντος, και μπορεί τελικά να αποδειχθεί η μεγαλύτερη επιστημονική κληρονομιά του Hawking.

    Είπαν για το βιβλίο

    •  «Ο Thomas Hertog, όπως ο μέντορας και συνάδελφός του Stephen Hawking, ποτέ δεν δίστασε να είναι φιλόδοξος κατά τη διατύπωση θεωριών για το Σύμπαν. Το σαρωτικό αυτό βιβλίο προσφέρει μια κατανοητή επισκόπηση τόσο αυτών που γνωρίζουμε στην κοσμολογία όσο και ορισμένων τολμηρών ιδεών για να πορευτούμε στο άγνωστο. Αποτελεί μια εισαγωγή στην τελική θεωρία του Hawking, αλλά και μια ματιά σε ακόμη γενικότερες θεωρίες που έπονται».

    —Sean Carroll, καθηγητής θεωρητικής φυσικής, Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνιας

    •  «Μια όμορφα γραμμένη, γοητευτική περιγραφή τόσο της φυσικής όσο και των προσωπικοτήτων που συμμετείχαν στον οραματικό αγώνα του Hawking να κατανοήσει τον Κόσμο. Ο Thomas Hertog μάς προσφέρει μια συναρπαστική εικόνα εκ των έσω».

    —Neil Turok, καθηγητής θεωρητικής φυσικής, Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου και Perimeter Institute for Theoretical Physics

    •  «Γιατί το Σύμπαν μας είναι όπως είναι; Πώς ξεκίνησε; Πώς μπορεί να τελειώσει; Ο Hertog διερεύνησε τα συντριπτικά αυτά ερωτήματα σε συνεργασία με τον Hawking, επιτυγχάνοντας έτσι μια προνομιακή προοπτική για το πώς, ενάντια σε τρομακτικές φυσικές πιθανότητες, το φυλακισμένο πνεύμα του Stephen απέφερε εκπληκτικές γνώσεις ακόμη και κατά τα τελευταία του χρόνια. Αυτό το εξαιρετικά γραμμένο βιβλίο προσφέρει μια εικόνα για μια ξεχωριστή προσωπικότητα, για τη δημιουργική διαδικασία γενικώς, και για το εύρος και τα όρια της τρέχουσας κατανόησης του Κόσμου μας».

    —Martin Rees, Bραβείο Crafoord Αστρονομίας, Βασιλικός Αστρονόμος του Ηνωμένου Βασιλείου

    •  «Η τελική θεωρία του Hawking εξηγείται με σαφήνεια σε αυτό το εξαιρετικά προσιτό βιβλίο. Ο συγγραφέας Thomas Hertog, ένας από τους πιο στενούς συνεργάτες του Stephen, μας προσφέρει μια ζωηρή εικόνα του Hawking τόσο ως λαμπρού φυσικού όσο και ως εκπληκτικά αποφασιστικού ανθρώπου».

    —Δρ Graham Farmelo, εταίρος του Πανεπιστημίου του Καίμπριτζ, επίκουρος καθηγητής φυσικής στο Πανεπιστήμιο Northeastern

    •  «Μια συναρπαστική εικόνα μίας από τις βαθύτερες αναζητήσεις του ανθρώπινου γένους από έναν εκ των εμβριθεστέρων επιστημόνων του».

    —Christophe Galfard, διδάκτωρ φυσικής υπό την εποπτεία του Stephen Hawking

    •  «Οι Hawking και Hertog προσπαθούν να διαμορφώσουν μια νέα φιλοσοφία της φυσικής. […] Οι έννοιες και τα επιχειρήματα που παρουσιάζονται εδώ είναι πραγματικά συγκλονιστικά. […] Το βιβλίο τους Περί της καταγωγής του Χρόνου είναι απίστευτα ανταποδοτικό».

    —The Times

    Ο συγγραφέας

    Ο Thomas Hertog (Τόμας Χέρτογκ) είναι διεθνούς φήμης κοσμολόγος και επί πολλά χρόνια υπήρξε στενός συνεργάτης του Stephen Hawking. Έλαβε το διδακτορικό του δίπλωμα στη φυσική υπό την εποπτεία του Stephen Hawking. Εργάστηκε ερευνητικά στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στη Σάντα Μπάρμπαρα και στο Πανεπιστήμιο των Παρισίων. Σήμερα είναι καθηγητής θεωρητικής φυσικής στο Πανεπιστήμιο της Λουβέν, στο Βέλγιο, όπου μελετά την κβαντική φύση της Μεγάλης Έκρηξης.

    Τα περιεχόμενα του βιβλίου

    Πρόλογος 

    1. Ένα παράδοξο

    2. Ημέρα δίχως χθες

    3. Κοσμογένεση

    4. Στάχτες και καπνός

    5. Χαμένοι στο πολυσύμπαν

    6. Δεν ρωτάς; Δεν έχεις ιστορία!

    7. Χρόνος άχρονος

    8. Το Σύμπαν σαν το σπίτι μας

    Ευχαριστίες

    Σημειώσεις

    Βιβλιογραφία

    Λεξιλόγιο

    Ευρετήριο 

  • Μοντέρνοι καιροί / Modern Times

    Μοντέρνοι καιροί / Modern Times

    Σκηνοθεσία, Παραγωγή, Σενάριο, Μουσική: Τσάρλι Τσάπλιν
    Πρωταγωνιστές: Τσάρλι Τσάπλιν, Πωλέτ Γκοντάρ

    Ο Σαρλό είναι ο χαρακτήρας-σύμβολο του αιώνα μας και ήδη έχει πάρει τη θέση του δίπλα στους κλασικούς της ιστορίας του πολιτισμού: Τον Προμηθέα, τον Δον Κιχώτη και τον Άμλετ. Και τούτος ο χαρακτήρας δε χρωστάει τίποτα στη φιλολογία. Είναι αποκλειστικό δημιούργημα της μεγάλης τέχνης του αιώνα μας – και των αιώνων που θα ακολουθήσουν. (Βασίλης Ραφαηλίδης, «Το Βήμα», 21/12/1976)Το μοντέλο παραγωγής στους «μοντέρνους καιρούς».

    Όταν το φορντικό μοντέλο παραγωγής έχει πλέον  εισβάλλει για τα καλά  στον τρόπο εργασίας των ανθρώπων σε μια Αμερική που το οικονομικό κραχ του 1929 βύθισε τους  ανθρώπους στη  φτώχεια, στην ανεργία, στην εσωτερική μετανάστευση, εν πολλοίς  στην  απελπισία,  ο Τσάρλι Τσάπλιν έρχεται με τους «Μοντέρνους Καιρούς» να ασκήσει μία δριμύτατη κριτική σε αυτό. Και το κάνει καταδεικνύοντας τις αρνητικές συνέπειες αυτού του μοντέλου που αποξένωνε τον εργάτη από το προϊόν  εργασίας, του αφαιρούσε τη σκέψη, την επινοητικότητα, τη δημιουργικότητά του και τον καθιστούσε δούλο του αφεντικού του. Ενός αφεντικού  που είχε τον κύριο και αποκλειστικό έλεγχο του εργαζόμενου και το μόνο που τον ενδιέφερε δεν ήταν η ποιότητα του παραχθέντος προϊόντος, αλλά η μαζική παραγωγή και φυσικά το υψηλό κέρδος που κατέληγε στην τσέπη του.

    Το 1936 που γυρίζονται «Οι Μοντέρνοι Καιροί», ο φορντισμός βρίσκεται σε πολύ μεγάλη ευημερία. Η εργασία κατακερματίζεται σε πολλές μικρές και επαναλαμβανόμενες λειτουργίες οι οποίες έπρεπε  να γίνονται σε όσο  το δυνατό μικρότερο χρόνο, προκειμένου να  παράγεται ποσότητα προϊόντων και να αυξάνεται στον μέγιστο βαθμό η αποδοτικότητα των μηχανών. Το μοντέλο αυτό, αποτέλεσμα της επιστημονικής και τεχνολογικής εξέλιξης, υποτίθεται ότι θα εξασφάλιζε εργασία σε πολλούς ανθρώπους και ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης. Μία ποιότητα ζωής που με τη σειρά της θα εξασφάλιζε την ατομική ελευθερία του κάθε εργαζόμενου καθώς και τη δυνατότητα να κυνηγήσει το αμερικανικό όνειρο, ένα όμορφο σπιτικό, μία καλύτερη δουλειά, καλύτερες συνθήκες ζωής.

    Κάθε άλλο, φυσικά παρά αυτά εξασφάλισε…

    Ο αυτομαποιημένος τρόπος παραγωγής

    Την εποχή  που κινηματογραφούνται «Οι Μοντέρνοι Καιροί», στα μεγάλα αστικά κέντρα της Αμερικής παρατηρούμε τη συσσώρευση  ενός πλήθους ετερόκλητων ανθρώπων προερχόμενων από αθρόες μεταναστευτικές ροές. Δίπλα στα φωτεινά μεγαλεπήβολα φωτεινά κτίρια με τη μοντέρνα αρχιτεκτονική, υπάρχουν τα  εργοστάσια, οι  παράγκες, οι φτωχογειτονιές. Υπάρχει η εργατική τάξη που στις πλάτες της παράγεται ο πλούτος των ολίγων. Μέσα σε αυτή την εργατική τάξη θα συναντήσουμε τον ήρωά μας, τον Τσάρλι Τσάπλιν. Εργάτης ενός εργοστασίου που η θέση εργασίας του είναι πίσω από έναν ιμάντα και η μόνη του δουλειά είναι να σφίγγει βίδες στις σανίδες που περνούν από μπροστά του. Οι κινήσεις του είναι εντελώς μηχανικές και αυτοματοποιημένες, αφού  δεν χρειάζεται να σκέφτεται τι κάνει. Το μόνο που απαιτείται από αυτόν είναι η ταχύτητα. Όσο πιο γρήγορος είναι, τόσο πιο μεγάλη ικανοποίηση θα παρέχει στο αφεντικό του που δεν έχει σταματήσει να δίνει εντολές για αύξηση της ταχύτητας του ιμάντα που περνά μπροστά  από τους εργαζόμενους. Πολλές ιδιοφυείς κωμικές στιγμές ξετυλίγονται μπροστά μας όταν η ταχύτητα του ιμάντα αυξάνεται υπερβολικά, οπότε ο Τσάπλιν δεν μπορεί να ανταποκριθεί στον εξαντλητικό ρυθμό εργασίας.

    Ο Τσάρλι Τσάπλιν δημιουργεί ένα νέο είδος κινηματογραφικής γραφής.

    Όμως ο Τσάπλιν δεν είναι απλά ένας ιδιοφυής κωμικός. Είναι ένας μεγάλος σκηνοθέτης που καταφέρνει να ψυχαγωγήσει το κοινό, όχι παραπλανώντας το και απομακρύνοντάς το από τα προβλήματά του, αλλά παρουσιάζοντάς τα σε όλες  τους τις κοινωνικοπολιτικές τους διαστάσεις και με απόλυτη ειλικρίνεια προς τους θεατές του. Οι άνθρωποι ταυτίζονται με τον Τσάπλιν. Νιώθουν ότι τους καταλαβαίνει και τους συναισθάνεται ταυτόχρονα. Ο Τσάπλιν καταφέρνει να κάνει το κοινό να συνδέεται συναισθηματικά και να ταυτίζεται μαζί του, γιατί αποτελεί μέρος αυτού σαν  ένας μοναχικός περιπλανώμενος αλητάκος, φτωχός, αδύναμος, που όμως παραμένει πάντα αισθηματίας, πάντα έτοιμος να βοηθήσει όπου χρειαστεί και πάντα τρυφερός και ευαίσθητος.

    Καμία έκπτωση στην ευαισθησία του και την ενσυναίσθησή του δεν κάνει ο Τσάπλιν και σε κανενός είδους σκληρότητα δεν δεσμεύεται προκειμένου να διευκολύνει τη θέση του. Δεν αλλάζουν τον γνήσιο και αυθεντικά καλό χαρακτήρα του, οι αντιξοότητες όσο μεγάλες κι αν είναι αυτές. Παραμένει μέχρι τέλους πιστός στις αξίες της αλληλεγγύης, της δικαιοσύνης και της ελευθερίας του ατόμου. Και αυτό που έλκει το κοινό του είναι που όλα αυτά καταφέρνει να τα κάνει με έναν μοναδικό τρόπο με τον οποίο θεμελίωσε, μία νέα κινηματογραφική γλώσσα και ένα νέο κινηματογραφικό ύφος. Ο Τσάπλιν πηγαίνει κόντρα σε ένα οικονομικό σύστημα που αλλοτριώνει τα πάντα, τον εργάτη από το προϊόν εργασίας του, τον ίδιο από τον εαυτό του και από τους υπόλοιπους εργάτες που δουλεύουν στην ίδια γραμμή παραγωγής, αντιστρέφοντας επί της ουσίας τη χρηστικότητα των μέσων  παραγωγής και αναδεικνύοντας τα καταστροφικά αποτελέσματα που μπορεί να προκληθούν, όταν αυτά τα μέσα παραγωγής βρίσκονται στα χέρια των ιδιοκτητών που αποβλέπουν στο μέγιστο κέρδος.

    Πορεία προς την ανεξαρτητοποίηση

    Σε ένα από τα πρώτα πλάνα της ταινίας βλέπουμε μία τεράστια μηχανή να δεσπόζει και οι εργάτες γύρω της να μοιάζουν μικρά ασήμαντα ανθρωπάκια. Αυτομάτως, αντιλαμβανόμαστε τη διαταραγμένη σχέση μεταξύ εργατών και μέσων παραγωγής. Όταν σε μια από τις πιο εμβληματικές  σκηνές στην ιστορία του παγκόσμιου κινηματογράφου,  ο Τσάπλιν γίνεται μέρος του γραναζιού της τεράστιας μηχανής, η δυσαρμονία ανάμεσα στις παραγωγικές  δυνάμεις και τις παραγωγικές σχέσεις, αναδεικνύεται κινηματογραφικά ίσως με τον καλύτερο τρόπο που θα μπορούσε να αποδοθεί, ξεπερνώντας ακόμη και την πιο ρεαλιστική απεικόνιση αυτού του φαινομένου. Ο εργάτης, η κατ’ εξοχήν παραγωγική δύναμη, δεν ελέγχει το μέσο παραγωγής, τη μηχανή, δεν είναι κύριος αυτής, αλλά υποδουλώνεται σε αυτήν, γίνεται εξάρτημά της. Ένα όμως εξάρτημα που δεν ταιριάζει με τα υπόλοιπα γρανάζια της. Και δεν ταιριάζει, γιατί διαθέτει βούληση και αυτοσυνειδησία ως λογικό ον. Δύο όμως χαρακτηριστικά που  κινδυνεύουν άμεσα να χαθούν και μαζί να εκλείψει και αυτή η διαφοροποίηση, αν ο ίδιος παραδοθεί αμαχητί στα γρανάζια της ολοκληρωτικής καταστροφής της προσωπικότητάς του, αν αφεθεί να αλλοτριωθεί πλήρως από το σύστημα παραγωγής.

    Η πραγµατική απελευθέρωση για τον Μαρξ, ξεκινά με την πλήρωση των βιοτικών αναγκών και ολοκληρώνεται με την εναρμόνιση των παραγωγικών δυνάµεων και παραγωγικών σχέσεων.  Και μια τέτοια απελευθέρωση επιχειρεί ο Τσάπλιν. Πρώτα και κύρια προβάλλει την αντίστασή του κατά της ρομποτοποίησής του. Σε επόμενο στάδιο, προέχει η ικανοποίηση των βιοτικών του αναγκών. Μέσα από τη γνωριμία του με το ορφανό κορίτσι που επιδιώκει και εκείνη την πλήρωση των βιοτικών της αναγκών, δημιουργείται αυτομάτως η κοινωνική σχέση, η αλληλεξάρτηση των ανθρώπων που θέλει τον έναν να σκέφτεται τον άλλον, σπάζοντας την αποξένωση που μέσω του οικονομικού συστήματος τείνει να κυριαρχήσει παντού και σε όλα τα επίπεδα των σχέσεων και μαζί καταφέρνουν, υποστηρίζοντας ο ένας τον άλλον, να εξασφαλίζουν με τον δικό τους τρόπο τα προς το ζην.

    Αντίσταση μέσω της άρνησης και της ανθρώπινης επαφής

    Η στάση του Σαρλό, δείχνει γενικά μία δυσκολία χειρισμού των καθημερινών πραγμάτων και κατ’ επέκταση των καθημερινών γεγονότων που λαμβάνουν χώρα γύρω του. Βρίσκεται πάντα σε χώρους που δεν έχει επιδιώξει να βρεθεί και καταφέρνει πάντα μέσω της άρνησής του να φέρει αποτελέσματα που τελικά ικανοποιούν τον δικό του κόσμο, αυτόν που ο ίδιος έχει δημιουργήσει. Έτσι για παράδειγμα, βρίσκεται τυχαία στο επίκεντρο των απεργιακών κινητοποιήσεων που καταστέλλονται βίαια από την αστυνομία, ή  στη φυλακή όπου μέσα από εντελώς τυχαία γεγονότα λαμβάνει ιδιαίτερα προνόμια από τη διοίκηση των φυλακών ή στο κέντρο διασκέδασης όπου ξεχνώντας τα λόγια του τραγουδιού λαμβάνει το πιο θερμό χειροκρότημα μέσα από τους αυτοσχεδιασμούς του. Ο Σαρλό  στην πραγματικότητα αντιστέκεται σε έναν κόσμο που τον αδικεί, αντικαθιστώντας τον με έναν δικό του κόσμο όπου κύριος αυτού του κόσμου είναι ο ίδιος. Mέσα σε αυτόν τον κόσμο δεν είναι μόνος του, αλλά συνοδοιπορεί με άτομα που συμπάσχει και συμπάσχουν μαζί του, αναδεικνύοντας τη δύναμη της συντροφικότητας όπου ο ένας εξαρτάται, συμπληρώνει και υποστασιοποιείται μέσω του άλλου.

    Τελευταία σεκάνς της ταινίας στον δρόμο της ζωής πιασμένοι χέρι χέρι ο Τσάπλιν και η ορφανή κοπέλα, το χαμίνι που καταδιώκει  αστυνομία,  βαδίζουν προς το άγνωστο έχοντας στις αποσκευές τους την άρνηση του κατεστημένου, τον δικό τους ιδιωτικό κόσμο και τη συνεκτική τους σχέση κόντρα στη διάλυση, στην αποξένωση, στη δουλικότητα. Σώζουν την αξιοπρέπειά τους και  αντλούν δύναμη ο ένας από τον άλλον να προχωρήσουν, κοιτώντας πάντα προς τα εμπρός, οραματιζόμενοι καλύτερους ανθρώπινους κόσμους.

    Η Καλλίτσα Βλάχου είναι εκπαιδευτικός και αντιπρόεδρος της Κινηματογραφικής Λέσχης Πετρούπολης. Ολοκληρώνει το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών: Φιλοσοφία και Τέχνες στη Σχολή  Ανθρωπιστικών Σπουδών του  Ελληνικού Ανοιχτού Πανεπιστημίου. Έχει παρακολουθήσει το Πρόγραμμα Συμπληρωματικής Εκπαίδευσης στο ΕΚΠΑ με τίτλο:  Κινηματογράφος: Ιστορία, Πρακτικές και Βασικές Αρχές Σκηνοθεσίας.  Αγαπάει πολύ τον Κινηματογράφο που για την ίδια δεν αποτελεί ένα απλό μέσο ψυχαγωγίας αλλά ένα μέσο που σε μεταφέρει σε ατελείωτα και συναρπαστικά ταξίδια του νου και της ψυχής. Σε τέτοια ταξίδια τη μεταφέρει και η δεύτερη μεγάλη της αγάπη, η λογοτεχνία. Όμως τι νόημα θα είχαν τα ταξίδια του νου και της ψυχής αν δεν μοιραζόταν τις εμπειρίες της με τους αγαπημένους της; Και μέσα σε αυτούς τους αγαπημένους κυρίαρχο ρόλο κατέχουν οι μαθητές της που η μοιρασιά μαζί τους αποκτά ιδιαίτερη αξία. Γιατί όταν επικοινωνείς μέσα από τα μονοπάτια της τέχνης με ανθρώπους που βρίσκονται στο ξεκίνημα της ζωής τους, ε… τότε χαίρεσαι γιατί ξέρεις ότι η τέχνη μόνο σε ξέφωτα οδηγεί και χαίρεσαι γιατί βοήθησες και βοηθάς κάποιους να βρεθούν σε αυτά…

  • ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗ – Αποκωδικοποιώντας 4 δισεκατομμύρια χρόνια ζωής

    ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗ – Αποκωδικοποιώντας 4 δισεκατομμύρια χρόνια ζωής

    ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗΣ

    NEIL SHUBIN

    Μετάφραση: Έμυ Καραμέτα
    Επιστημονική επιμέλεια: Σπύρος Σφενδουράκης

    ISBN 978-960-524-981-6

    Διαστάσεις: 14 x 21 cm
    Αριθμός σελίδων: 360
    Τιμή: € 18Η πρόοδος της επιστήμης συμβάλλει στο να απαντηθούν βασικά ερωτήματα για την ανθρώπινη ύπαρξη: Είναι η παρουσία μας σε τούτο τον πλανήτη αποτέλεσμα τύχης; Ή μήπως η πορεία που μας έφερε εδώ ήταν αναπόφευκτη; Πώς προέκυψαν οι μεγάλες αλλαγές στην ιστορία της ζωής; Και, σε επίπεδο DNA, ποιος συνδυασμός γονιδίων διαφοροποιεί έναν βάτραχο από μια πέστροφα, έναν χιμπατζή ή τον άνθρωπο; Σύμφωνα με τον συγγραφέα, αν ξέρεις πώς να ψάξεις, η επιστημονική έρευνα μετατρέπεται σ’ ένα παγκόσμιο κυνήγι θησαυρού για απολιθώματα ψαριών με χέρια, φιδιών με πόδια και πιθήκων με όρθια βάδιση ― αρχαίων πλασμάτων που όλα αποκαλύπτουν σημαντικές στιγμές στην πορεία της ζωής στη Γη.

    Επιπλέον, νέα πειράματα ρίχνουν φως σε μια ιστορία δισεκατομμυρίων ετών, που την έχουν σημαδέψει πλήθος συνεργασίες, ανταγωνισμοί, τροποποιήσεις, «κλοπές» και «πόλεμοι». Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και μέσα στο DNA. Με τους ιούς να το μολύνουν συνεχώς και τα διάφορα τμήματά του να «πολεμούν» μεταξύ τους, το γονιδίωμα κάθε ζωικού κυττάρου διαρκώς αναδιατάσσεται. Ο δυναμισμός αυτός δημιουργεί νέα όργανα και νέους ιστούς, δηλαδή βιολογικές καινοτομίες που μεταμόρφωσαν τον κόσμο. Αν νομίζετε ότι τα φτερά έγιναν για να βοηθήσουν τα ζώα να πετούν ή οι πνεύμονες και τα πόδια για να μπορούν να βαδίζουν στη στεριά, κάνετε μεγάλο λάθος.

    Η ιστορία της ζωής είναι ένα μακρύ, παράξενο και θαυμαστό ταξίδι δοκιμής και σφάλματος, τύχης και αναπόφευκτου, παρακάμψεων, επαναστάσεων και εφευρέσεων. Το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας αφηγείται την πορεία αυτή, αλλά και το πώς καταφέραμε να τη γνωρίσουμε.Βιογραφικό

    Ο Νηλ Σούμπιν είναι αμερικανός εξελικτικός βιολόγος και παλαιοντολόγος, τακτικός Καθηγητής Βιολογίας και Ανατομίας των Οργανισμών στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου, και κοσμήτορας του Μουσείου Φηλντ Φυσικής Ιστορίας, ενός από τα μεγαλύτερα σχετικά μουσεία στον κόσμο. Είναι μέλος του Ιδρύματος John Simon Guggenheim, της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ, της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών, της Αμερικανικής Ένωσης για την Πρόοδο της Επιστήμης και της Αμερικανικής Εταιρείας Φιλοσοφίας. Απόφοιτος του Πανεπιστημίου Κολούμπια και διδάκτορας από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, είναι ευρύτερα γνωστός για την ανακάλυψη (σε συνεργασία με τους Ted Daeschler και Farish Jenkins) του οργανισμού Tiktaalik roseae, που αναγνωρίζεται ως μεταβατική μορφή από τους οστεϊχθύς στα τετράποδα σπονδυλόζωα. Άλλα βιβλία του: Your Inner Fish: A Journey into the 3.5 Billion-Year History of the Human Body (2008· ελλ. έκδ. Το ψάρι μέσα μας: Μια περιπλάνηση στη διάρκειας 3,5 δισεκατομμυρίων ετών ιστορία του ανθρώπινου σώματος, Κάτοπτρο 2009) και The Universe Within: Discovering the Common History of Rocks, Planets, and People (2013· «Το σύμπαν μέσα μας: Ανακαλύπτοντας την κοινή ιστορία πετρωμάτων, πλανητών και ανθρώπων»).

  • Podcast: ΧΑΪΖΕΝΜΠΕΡΓΚ – ΜΕΓΑΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ – ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΕΣ ΖΩΕΣ: ΟΙ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΚΒΑΝΤΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ.

    Podcast: ΧΑΪΖΕΝΜΠΕΡΓΚ – ΜΕΓΑΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ – ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΕΣ ΖΩΕΣ: ΟΙ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΚΒΑΝΤΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ.

    Αγαπητές φίλες και φίλοι

    Σε αυτό το podcast το InScience παρουσιάζει μια σύντομη βιογραφία του Βέρνερ Χάιζενμπεργκ, όπως έχει γραφεί από τον Στέφανο Τραχανά, στο βιβλίο του με τίτλο ΜΕΓΑΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ – ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΕΣ ΖΩΕΣ: ΟΙ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΚΒΑΝΤΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ.

    Το βιβλίο εκδόθηκε το 2014 από τις ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗΣ και κυκλοφορεί εκτός εμπορίου. Οι ενδιαφερόμενοι αναγνώστες μπορούν να το προμηθευτούν από την ιστοσελίδα των εκδόσεων.

    Την επιμέλεια του podcast είχε η Ομάδα Αφήγησης Παραμυθανθός

    Αφηγητής: Δημήτρης Μάλλης

    Μουσική επένδυση: Serge Pavkin, “REFLECTED LIGHT”

    Την κεντρική εικόνα του podcast φιλοτέχνησε ο εικαστικός Χρήστος Αλαβέρας από τη Θεσσαλονίκη.

    H συντακτική επιτροπή του InScience αισθάνεται την ανάγκη να ευχαριστήσει θερμά τις ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗΣ και ιδιαίτερα την κυρία Ελένη Χρηστιά για την ευγενική παραχώρηση της άδειας για την αναπαραγωγή του υλικού.

  • Φιλοσοφία της Τεχνολογίας

    Φιλοσοφία της Τεχνολογίας

    ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΡΟΠΗ

    Συλλογικό Έργο: Χαράλαμπος Κόκκινος,  Μανώλης Πατηνιώτης, Λάνγκτον Βίνερ,  Νταϊάν Μικέλφελντερ,  Καρλ Μίτσαμ,  Λιν Ράντερ Μπέικερ,  Άντριου Φίνμπεργκ, Ζόν Κίρι Μπέργκ,  Όλσεν, Έβαν Σέλινγκερ, Φίλιπ Μπρέι, Σβεν Όβε Χάνσον.

    Επιμελητές Τόμου: Χαράλαμπος Κόκκινος, Μανώλης Πατηνιώτης

    ISBN: 978-618-5289-88-1
    Διαστάσεις: 14 Χ 21
    Αριθμός σελίδων: 328
    Τιμή: 19.08€Η προσδοκία των επιμελητών αυτού του τόμου είναι να αναδείξουν τη σημασία και την επικαιρότητα της Φιλοσοφίας της Τεχνολογίας ιδιαίτερα σε μια εποχή που από πολλές απόψεις θυμίζει τη λεγόμενη πρώτη κρίση της νεοτερικότητας. Στις αρχές του 20ού αιώνα η ιδέα περί της «εκτός ελέγχου τεχνολογίας» τροφοδότησε έναν συντηρητικό τρόπο σκέψης που αποτέλεσε ένα από τα κεντρικά νήματα του διανοητικού κλίματος του Μεσοπολέμου. Σήμερα, μοιάζει να διανύουμε μια παρόμοια περίοδο δαιμονοποίησης της τεχνολογίας, η οποία γίνεται αντιληπτή ως μια δύναμη που έχει ξεφύγει, και πάλι, από τον ανθρώπινο έλεγχο και δρομολογεί έναν οδυνηρό μετασχηματισμό της κοινωνίας. Αποτελεί, ασφαλώς, ειρωνεία το γεγονός ότι, και στις δύο περιπτώσεις, πολλοί από τους πρωταγωνιστές αναζήτησαν τη λύτρωση από την «εκτός ελέγχου τεχνολογία» στην ίδια την τεχνολογία. Πέρα από αυτό όμως, σήμερα δεν μπορούμε να θεμελιώνουμε τη φιλοσοφική θεώρηση της τεχνολογίας ούτε στη ρομαντική ουσιοκρατία ούτε στη θετικιστική ορθολογικότητα. Τα πράγματα έχουν αλλάξει ριζικά, έχουν γίνει περίπλοκα και η πείρα ενός αιώνα γεμάτου με πρωτοφανείς καταστροφές αλλά και με πρωτόγνωρα τεχνολογικά επιτεύγματα δεν μας επιτρέπει να είμαστε αφελείς. Η Φιλοσοφία της Τεχνολογίας μπορεί να φωτίσει τον δρόμο για την κατανόηση της εποχής μας –του τεχνοεπιστημονικού πολιτισμού που αποτελεί το παρόν μας– και, ταυτόχρονα, να αναδείξει την κοινωνική προοπτική που κρύβεται στην κριτική θεώρηση της τεχνολογίας.Βιογραφικά 

    Ο ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΑΤΗΝΙΩΤΗΣ είναι ιστορικός των επιστημών και των τεχνικών στους νεότερους χρόνους. Διετέλεσε καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης του ΕΚΠΑ και, από το 2021, είναι καθηγητής στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του ίδιου πανεπιστημίου. Μελέτησε για πολλά χρόνια την Ιστορία της Επιστήμης στην ευρωπαϊκή περιφέρεια και προσπάθησε να γεφυρώσει τη μελέτη της ευρωπαϊκής επιστήμης με τις μετα-αποικιακές σπουδές. Στη συνέχεια, έστρεψε το ενδιαφέρον του στην Ιστορία και τη Φιλοσοφία του Ψηφιακού. Από τη σκοπιά της Ιστορίας, διερευνά τη διαμόρφωση της ψηφιακής οντολογίας μέσω της διασταύρωσης της Θεωρίας της Πληροφορίας με τις Μηχανές Διακριτών Καταστάσεων. Από τη σκοπιά της Φιλοσοφίας, διερευνά τις έννοιες της δυνητικότητας και της αρθρωσιμότητας, καθώς και τις νέες δυνατότητες που αυτές προσφέρουν για κοινωνικό έλεγχο και προσωπική αυτοδιάθεση. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος του διεθνούς δικτύου για την Ιστορία της Επιστήμης και της Τεχνολογίας στην περιφέρεια της Ευρώπης καθώς και μέλος της Ακαδημαϊκής Επιτροπής που συντόνισε τη δημιουργία του μεταπτυχιακού προγράμματος «Επικοινωνία της Επιστήμης» του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου. Η προσωπική του ιστοσελίδα βρίσκεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση digiscapes.org.

    Ο ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΚΟΚΚΙΝΟΣ γεννήθηκε, και μεγάλωσε, στο Περιστέρι το 1966. Πριν κλείσει τα 15 του χρόνια ξεκίνησε να δουλεύει, τους καλοκαιρινούς μήνες και μέχρι το τέλος του Λυκείου, ως ανειδίκευτος εργάτης σε βιοτεχνία που κατασκεύαζε επάργυρα και επίχρυσα αντικείμενα. Στη συνέχεια, σπούδασε μηχανικός στο ΕΜΠ, όπου και αναγορεύτηκε διδάκτορας στο πλαίσιο της προσπάθειάς του να προσεγγίσει κριτικά τη σχέση ανάμεσα στην τεχνολογία και τον πολιτισμό. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 εργάστηκε στον τομέα της Εκπαίδευσης Ενηλίκων, έχοντας την ευθύνη σχεδιασμού και υλοποίησης προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης και διδάσκοντας στο ΕΜΠ, στο ΕΚΠΑ και στο ΕΑΠ. Έχει δημοσιεύσει (ξεκινώντας από το 1993) τέσσερα βιβλία, ποιήματα, διηγήματα, επιστημονικά δοκίμια και άρθρα, βιβλιοκριτικές και κείμενα ευρύτερου ενδιαφέροντος ενώ έχει γράψει το σενάριο της τηλεταινίας Απόδραση; (ΕΤ-2,1996). Τα τελευταία χρόνια εργάζεται σε ΝΠΔΔ και διδάσκει στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Επικοινωνία της Επιστήμης» του ΕΑΠ. Του αρέσει να κάνει στίβο,να μαθαίνει την τέχνη του Kung Fu και να παίζει τένις μα πάνω από όλα να παρατηρεί τον εξάχρονο γιό του Οδυσσέα καθώς μεγαλώνει.

  • Ομιλία Χρίστου Παπαδημητρίου “Περί Φυσικής και Τεχνητής Νοημοσύνης”

    Ομιλία Χρίστου Παπαδημητρίου “Περί Φυσικής και Τεχνητής Νοημοσύνης”

    Δείτε το βίντεο εδώ

    Το InScience παρουσιάζει την ομιλία του καθηγητή του Πανεπιστημίου Columbia Χρίστου Παπαδημητρίου, με τίτλο «Περί Φυσικής και Τεχνητής Νοημοσύνης», στην εκδήλωση που διοργανώθηκε προς τιμήν του από το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (ΕΙΕ) και τον Σύλλογο Αποφοίτων της Βαρβακείου Σχολής. Η ομιλία έλαβε χώρα την Τετάρτη 31 Μαΐου 2023. Η παρουσίαση γίνεται μετά από σχετική άδεια του ΕΙΕ. Το βίντεο από την εκδήλωση ανακτήθηκε από την διεύθυνση https://helios-eie.ekt.gr/EIE/handle/10442/18501 του ιστότοπου του ΕΙΕ.

    Σύντομο Βιογραφικό

    Ο Χρίστος Παπαδημητρίου γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Ελλάδα. Σπούδασε ηλεκτρολόγος-μηχανολόγος στο Πολυτεχνείο της Αθήνας και κατόπιν έκανε διδακτορικό στη θεωρία των υπολογιστών στο Princeton. Έχει διδάξει στο ΕΜΠ και στα πανεπιστήμια Harvard, ΜΙΤ, Stanford, Berkeley και Columbia των ΗΠΑ. Η έρευνά του κινείται κυρίως στους τομείς της θεωρίας των αλγορίθμων, της υπολογιστικής πολυπλοκότητας και της θεωρίας παιγνίων. Έχει δημοσιεύσει εκατοντάδες πρωτότυπα επιστημονικά άρθρα. Τα βιβλία του Elements of the Theory of Computation, Computational Complexity και Combinatorial Optimization: Algorithms and Complexity, καθώς και το πιο πρόσφατο Algorithms είναι ήδη κλασικά στο είδος τους. Ο Χρίστος Παπαδημητρίου έχει γράψει επίσης το μυθιστόρημα Τούρινγκ, Μαθήματα Αγάπης (Λιβάνης, 2003), καθώς και τα βιβλία Ισόβια στους Χάκερ; Απόψεις για το Ιnternet, την Επιστήμη και όλα τα υπόλοιπα (Καστανιώτης, 2004), και Ανεξαρτησία (Πατάκης, 2012) ενώ συμμετείχε και στην ομάδα συγγραφής του Logicomix. Είναι μέλος του American Academy of Arts and Sciences, του National Academy of Sciences και του National Academy of Engineering των Η.Π.Α. Έχει τιμηθεί με τα βραβεία: Knuth, Gödel, EATCS, IEEE’s John von Neumann Medal, IEEE Computer Society Charles Babbage Award, Technion’s 2019 Harvey Prize, ACM EC’s inaugural career award, και IEEE’s Women of the Edvac Computer Pioneer Award.  Το 2015, ο Προέδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας τον τίμησε με το μετάλλιο του Τάγματος του Φοίνικα.

  • Η γοητεία της εμμονής

    Η γοητεία της εμμονής

    ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΡΟΠΗ

    Νίκος Παπαδόπουλος – Γιάννης Φλωράκης – Παναγιώτης Χαρίτος

    Επιστημονική επιμέλεια: Νίκος Ρομποτής
    Επιμέλεια: Δάφνη Καραστάθη
    Φωτογραφίες και εικόνες: Νίκος Παπαδόπουλος
    ISBN: 978-618-5289-84-3
    Διαστάσεις: 12 x 17 cm
    Αριθμός σελίδων: 180
    Τιμή: € 10 + ΦΠΑ 6%Τι κοινό μπορεί να έχει ως προς τον τρόπο εργασίας του ένας θεωρητικός φυσικός με έναν καλλιτέχνη; Πώς αντιλαμβάνεται ένας μη ειδικός μια επιστημονική εργασία που περιλαμβάνει δυσνόητες έννοιες ακόμη και για ειδικούς σε παρεμφερή αντικείμενα;

    Αυτές οι ερωτήσεις έρχονται στο μυαλό του αναγνώστη αυτού του βιβλίου, το οποίο προέκυψε μέσα από συζητήσεις ενός επισκέπτη καλλιτέχνη με έναν θεωρητικό φυσικό, στο Ευρωπαϊκό εργαστήριο φυσικής σωματιδίων (CERN) στη Γενεύη της Ελβετίας.

    Το 2015, «επισκέπτης-καλλιτέχνης» στο CERN υπό την αιγίδα του προγράμματος “Arts @ CERN”, με την υποστήριξη της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση, ήταν ο Νίκος Παπαδόπουλος. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του, ο Νίκος Παπαδόπουλος δούλεψε την καλλιτεχνική του πρόταση με τίτλο «Ο Κήπος των Σωματιδίων». Η παραμονή του στο CERN έδωσε το έναυσμα για μία συζήτηση γύρω από τον τρόπο ενός επιστήμονα κι ενός καλλιτέχνη. Την περίοδο της επίσκεψης του Νίκου Παπαδόπουλου, ο θεωρητικός φυσικός Γιάννης Φλωράκης εργαζόταν ως επιστημονικός συνεργάτης στο CERN. Αναγνωρίζοντας τη σημασία της διάχυσης της επιστημονικής γνώσης στο ευρύ κοινό, το CERN ζητά από τους επιστήμονες να συμμετέχουν σε δράσεις που βοηθούν προς αυτή την κατεύθυνση.

    Καρπός της συζήτησης τους είναι το παρόν βιβλίο με τίτλο “Η γοητεία της εμμονής”. Η συζήτηση ξεκινά με μία απλή έννοια, γνωστή από τα σχολικά μας χρόνια, την έννοια της εξίσωσης. Η συζήτηση προχωράει σε θέματα όπως η συμμετρία, η ομορφιά στη φυσική και την τέχνη, ο ρόλος που παίζει η διαίσθηση, αλλά και η όλη διαδικασία της έρευνας στη θεωρητική φυσική,σε σύγκριση με τη διαδικασία παραγωγής ενός έργου τέχνης. Η έμφαση στην καινοτομία αλλά και το γεγονός ότι κάθε κομμάτι δουλειάς, είτε αυτή είναι επιστημονική είτε έργο τέχνης, κρίνεται και αξιολογείται από μια κοινότητα. Ο διάλογος που θα διαβάσετε, προχωράει πέρα από αυτά τα χαρακτηριστικά, αγγίζοντας και τις ψυχολογικές διαστάσεις της επιστημονικής και καλλιτεχνικής δουλειάς αλλά και πειραματιζόμενος γύρω από την  ανάπτυξη μιας κοινής γλώσσας επικοινωνίας μεταξύ επιστήμης και τέχνης.

    Βιογραφικά 

    Ο Νίκος Παπαδόπουλος γεννήθηκε το 1970. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Σπούδασε ζωγραφική στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών (1998–2003) και την περίοδο 2008–2010 έκανε τις μεταπτυχιακές του σπουδές στην ίδια σχολή. Έχει πραγματοποι- ήσει έντεκα ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ενώ είχε και πολλές συμμετοχές σε ομαδικές εκθέσεις. To 2014 έλαβε το βραβείο από την Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών για το residency του Accelerate@CERN, στη Γενεύη με την πρόταση «Ο Κήπος των Σωματιδίων».

    Ο Γιάννης Φλωράκης, μετά την αποφοίτησή του από το Τμ. Φυσικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, συνέχισε τις μεταπτυχιακές του σπουδές στην École Normale Supérieure του Παρισιού, από όπου και έλαβε το διδακτορικό του. Στη συνέχεια, εργάστηκε για τρία χρόνια ως ερευνητής στο Ινστιτούτο Max Planck στο Μόναχο και έπειτα για δύο χρόνια στο Τμήμα Θεωρητικής Φυσικής του CERN. Τα κύρια ερευνητικά ενδιαφέροντά του είναι η φυσική υψηλών ενεργειών και ειδικότερα η Θεωρία Χορδών.

    Ο Παναγιώτης Χαρίτος σπούδασε Φυσική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και συνέχισε τις μεταπτυχιακές του σπουδές στην Αστροφυσική στο Imperial College του Λονδίνου. Συνέχισε με σπουδές στην επικοινωνία και την κοινωνιολογία στο London School of Economics και το Α.Π.Θ. Από το 2011 εργάζεται στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Πυρηνικής Φυσικής (CERN) σε θέματα επικοινωνίας και διάχυσης των ερευνητικών αποτελεσμάτων, ενώ από το 2015 είναι υπεύθυνος επικοινωνίας του Future Circular Collider (FCC) collaboration.

    Ο Νίκος Ρομποτής σπούδασε Φυσική στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και έλαβε το διδακτορικό του στη σωματιδιακή φυσική από το Imperial College το 2011. Από το 2016 είναι μέλος του ακαδημαϊκού προσωπικού στο Πανεπιστήμιο του Λίβερπουλ. Η ερευνητική του δραστηριότητα επικεντρώνεται στην πειραματική φυσική υψηλών ενεργειών. Από το 2008 μέχρι και σήμερα τα εργάζεται κυρίως σε πειράματα που λαμβάνουν χώρα στο CERN.

  • Ομιλία Άγγελου Χανιώτη “Η τεχνολογία της νύχτας στην αρχαία Ελλάδα”

    Ομιλία Άγγελου Χανιώτη “Η τεχνολογία της νύχτας στην αρχαία Ελλάδα”

    Το InScience παρουσιάζει μια ομιλία του κ. Άγγελου Χανιώτη, καθηγητή Αρχαίας Ιστορίας και Κλασικών Σπουδών στο Institute for Advanced Study στο Πρίνστον.

    ΠΕΡΙΛΗΨΗ

    Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΝΥΧΤΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Για να βελτιώσει τις συνθήκες της ζωής, ο άνθρωπος από την απώτατη προϊστορία προσπαθεί να κατακτήσει πρόσθετο χώρο για τις διάφορες δραστηριότητες, αλλά και πρόσθετο χρόνο. Κομμάτι αυτής της προσπάθειας είναι το «ημέρωμα της νύχτας», δηλαδή η προσπάθεια η νύχτα να γίνει ασφαλέστερη, φωτεινότερη, φιλικότερη προς οικονομικές και κοινωνικές δραστηριότητες. Η τεχνολογία (με την ευρύτερη έννοια της λέξης) της νύχτας συνίσταται σε όλες τις υλικές επινοήσεις και μηχανισμούς που υπηρετούσαν αυτό τον σκοπό: σε διάφορες μεθόδους τεχνητού φωτισμού, σε αστρονομικά όργανα, συστήματα τηλεπικοινωνίας, βοηθήματα της νυκτερινής ναυσιπλοΐας, μηχανισμούς ακριβούς μέτρησης του χρόνου. Η ομιλία εξετάζει την εξέλιξη αυτής της τεχνολογίας της νύχτας και τους κοινωνικούς και πολιτιστικούς παράγοντες που την προώθησαν, κυρίως από την ελληνιστική εποχή και μετά.

    ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

    Ο Άγγελος Χανιώτης κατέχει από το 2010 την έδρα Αρχαίας Ιστορίας και Κλασικών Σπουδών στο Institute for Advanced Study στο Πρίνστον. Ειδικεύεται στην επιγραφική και την ιστορία του Ελληνισμού από τον Αλέξανδρο ως την ύστερη Αρχαιότητα. Έχει διατελέσει καθηγητής στα Πανεπιστήμια Χαϊδελβέργης, Νέας Υόρκης και Οξφόρδης και Αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Χαϊδελβέργης. Από το 1995 συμμετέχει στις ανασκαφές της Αφροδισιάδας και από το 2021 συνδιευθύνει την ανασκαφή της Λύκτου στην Κρήτη. Για τις έρευνές του, για τις οποίες έχει λάβει χορηγίες από το European Research Council, το Packard Humanities Institute, το National Endowment for the Humanities, την Deutsche Forschungsgemeinschaft και άλλους φορείς, έχει τιμηθεί με πολλά βραβεία και διακρίσεις, μεταξύ άλλων με το Κρατικό Βραβείο Δοκιμίου στην Ελλάδα, το Βραβείο Έρευνας του Ιδρύματος Χούμπολντ, το Κρατικό Βραβείο Έρευνας της Βάδης -Βυρτεμβέργης και τον τίτλο του επίτιμου διδάκτορα τεσσάρων πανεπιστημίων. To 2013 τιμήθηκε με το παράσημο του Ταξιάρχη του Φοίνικα. Έχει διατελέσει μέλος πολλών ερευνητικών συμβουλίων, όπως του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας της Ιταλίας (2012-2014), του Ερευνητικού Συμβουλίου της Αυστριακής Ακαδημίας Επιστημών (2008-2013), του Collegium for Advanced Study της Φινλανδίας (2004-2009) και του Διεθνούς Συμβουλίου της Alexander von Humboldt Foundation (2005-2010). Από το 2020 είναι Πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου της Fondation Hardt pour l’Étude de l’Antiquité Classique στη Γενεύη. Είναι μέλος της American Philosophical Society και της Academia Europea και αντεπιστέλλον μέλος των Ακαδημιών Αθηνών, Βελγίου, Φινλανδίας και Χαϊδελβέργης. Από το 2020 υπηρετεί στο Ανώτατο Συμβούλιο της Εθνικής Αρχής για την Ανώτατη Εκπαίδευση και από το 2023 στο Εθνικό Συμβούλιο Έρευνας, Καινοτομίας και Τεχνολογίας. Είναι πρόεδρος της μη κερδοσκοπικής εταιρείας «Κόμβος: Δίκτυα του Παγκόσμιου Ελληνισμού». Πρόσφατα βιβλία του είναι, μεταξύ άλλων, Θεατρικότητα και δημόσιος βίος στην ελληνιστική εποχή (2009), Η εποχή των κατακτήσεων: ο ελληνικός κόσμος από τον Αλέξανδρο στον Αδριανό (2021) και Emotionen und Fiktionen: Gefühle in Politik, Gesellschaft und Kultur der griechischen Antike (2023).

    Κεφάλαια της Ομιλίας

    • 00:00:14 Ομιλία
    • 00:56:51Ερωτήσεις:
      • 00:57:30 Δίνεται η εντύπωση σε κάποιον που δεν είναι ειδικός, όταν ασχολείται με τα θέματα της τεχνολογίας και της επιστήμης, όταν προσπαθεί να διαβάσει πράγματα για την επιστήμη την τεχνολογία στους αρχαίους χρόνους, ότι σαν να υπάρχει μία τομή ανάμεσα στην κλασική αρχαιότητα και στους ελληνιστικούς χρόνους. Όπου στη μεν κλασική αρχαιότητα η επιστήμη και η ενασχόληση με την επιστήμη ήταν κατά κάποιο τρόπο για το απορείν και το θαυμάζειν ενώ στην ελληνιστική περιόδο μετατοπίζεται στο να ικανοποιηθεί η η ανάγκη, δηλαδή στο να εξυπηρετηθούν οικονομικές ανάγκες. Αυτό κατά κάποιο τρόπο μας φέρνει σ’αυτό που ζούμε σήμερα με την επιστήμη και τεχνολογία. Ποιό είναι το δικό σας σχόλιο;
      • 01:04:17 Ευχαριστούμε για την συναρπαστική ομιλία. Ενστερνίζεστε την ολοένα και περισσότερο διαδεδομένη άποψη ότι οι Αρχαίοι κοιμόντουσαν το βράδυ με διακοπές; Έχετε την αίσθηση ότι οι λύχνοι προορίζονταν για ιδιωτική χρήση και οι λαμπάδες, τα κεριά και οι δάδες για εξωτερική και δημόσια ή δεν υπήρχαν περιορισμοί; Το ανάγλυφο που μας δείξατε από τη Ρώμη σχετίζεται με την ιστορία που διασώζει ο Πλούταρχος, Το περί πολυπραγμοσύνης ενός αναξιοπρεπέστατου του πολίτη που το βράδυ άλεθε αλεύρι ενώ πεινούσαν οι συμπολίτες του; Πότε αναμένουμε το βιβλίο σας; Πέμπτο, ασχολούμαι με τη δράση των πρώτων χριστιανών γυναικών τη νύχτα και θεωρώ πως ήταν ένας σημαντικός λόγος επικράτησης του χριστιανισμού.
      • 01:12:37 Αναφερθήκατε στη σημασία του πολέμου ως κίνητρο ανάπτυξης νέων τεχνολογιών στην αρχαιότητα. Ίσως εφαπτομένη στον πόλεμο αλλά και ταυτόχρονα ξεχωριστή δραστηριότητα ήταν και η πλοήγηση στην ξηρά και τη θάλασσα. Υπάρχει κάποιο τεχνολογικό προϊόν της εποχής που να έφερε επανάσταση στην πλοήγηση στην Αρχαία Ελλάδα;
  • ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΤΙΚΗ ΟΓΚΟΓΕΝΕΣΗ – Μια νέα θεωρία για το πώς αναπτύσσεται ο καρκίνος στο σώμα μας

    ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΤΙΚΗ ΟΓΚΟΓΕΝΕΣΗ – Μια νέα θεωρία για το πώς αναπτύσσεται ο καρκίνος στο σώμα μας

    JAMES DeGREGORI

    ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗΣ

    Μετάφραση: Μαριλένα Παπαϊωάννου
    Επιστημονική επιμέλεια: Νίκος Κ. Μοσχονάς, Ιωσήφ Παπαματθαιάκης

    ISBN 978-960-524-929-8

    Διαστάσεις: 17 x 24 cm
    Αριθμός σελίδων: 312
    Τιμή: € 328

    Γιατί νοσούμε από ασθένειες όπως ο καρκίνος· και γιατί οι ασθένειες αυτές εμφανίζονται κυρίως στην τρίτη ηλικία; Γιατί κάποια παιδιά εκδηλώνουν καρκίνο; Γιατί γερνάμε; Ίσως μοιάζουν υπαρξιακά τα ερωτήματα αυτά, έχουν ωστόσο απαντήσεις ― έστω κι αν δεν τις ξέρουμε όλες. Αν επισκεφτούμε τον γιατρό μας, μάλλον θα μας πει ότι ο καρκίνος οφείλεται στη μακροχρόνια συσσώρευση γενετικών αλλοιώσεων. Θα μας πει επίσης ότι η έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες, όπως το κάπνισμα, προκαλεί καρκίνο, καθώς επάγει μεταλλάξεις που μετατρέπουν φυσιολογικά κύτταρα σε καρκινικά. Ωστόσο, οι πιο αποκαλυπτικές απαντήσεις βασίζονται εντέλει στην εξελικτική κατανόηση της ιστορίας της ζωής και της νόσου.

    Ο James DeGregori, χρησιμοποιώντας τις βασικές αρχές της θεωρίας της εξέλιξης, προτείνει μια νέα προσέγγιση για το πώς δημιουργείται ένας καρκίνος. Ο καρκίνος είναι συνάμα ασθένεια της εξελικτικής διαδικασίας: καθώς οι ιστοί μας γερνούν ή συσσωρεύουν βλάβες, τα φυσιολογικά βλαστικά κύτταρα σταδιακά παύουν να έχουν τις βέλτιστες ιδιότητες για το οικοσύστημά τους, και τα ιστικά περιβάλλοντα αλλοιώνονται.

    Η θεωρία του DeGregori, όπως αναπτύσσεται στο βιβλίο μέσα από μια καθηλωτική αφήγηση, επιχειρεί να εξηγήσει σε βάθος ποιοι άνθρωποι εμφανίζουν καρκίνο, πότε και γιατί. Δεν μπορούμε να αποφύγουμε τις μεταλλάξεις· ίσως, όμως, μπορούμε να συντηρήσουμε το φυσικό σύστημα άμυνας των ιστών μας, ενόσω γερνάμε ή εκτιθέμεθα σε επιβλαβείς παράγοντες.

    Ο James DeGregori είναι τακτικός Καθηγητής Βιοχημείας και Μοριακής Γενετικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Κολοράντο και υποδιευθυντής του Κέντρου για τον Καρκίνο (Cancer Center) του ίδιου πανεπιστημίου. Έχει δημοσιεύσει δεκάδες εργασίες σε σημαντικά επιστημονικά περιοδικά (Nature, Genes and Development, Journal of Immunology, Cancer Research κ.ά.) και τιμηθεί με πολλά επιστημονικά βραβεία. Η Προσαρμοστική ογκογένεση είναι το πρώτο του βιβλίο.

  • ΨΕΥΔΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΣΥΝΩΜΟΣΙΑΣ – Ένας οδηγός πλοήγησης

    ΨΕΥΔΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΣΥΝΩΜΟΣΙΑΣ – Ένας οδηγός πλοήγησης

    ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗΣ

    ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΜΟΣ

    Επιμέλεια: ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΕΙΩΝΗΣ 

    ISBN 978-960-524-933-5
    Διαστάσεις: 14 x 21 cm
    Αριθμός σελίδων: 240
    Τιμή: € 14

    Όταν βάλλεται ο ορθολογισμός, η αλληλουχία αιτίου και αιτιατού —η ίδια η βάση δηλαδή της λογικής και της ικανότητάς μας να συνδιαλεγόμαστε και να συναποφασίζουμε ως κοινωνία—, βάλλεται η ίδια η Δημοκρατία. Σε ένα βαθιά δημοκρατικό πλαίσιο, απαιτούνται συνειδητοί πολίτες, με γνώση των κατακτήσεων του πολιτισμού μας, με αναπτυγμένη την ικανότητα να αξιολογούν ποικίλα δεδομένα αλλά και να φιλτράρουν πλείστα όσα στοιχεία παραπληροφόρησης, που πλέον, με τη σύγχρονη τεχνολογία, εύκολα διακινούνται και αναπαράγονται.

    Μια κοινωνία που κυριαρχείται από μια παραμορφωτική αντίληψη της πραγματικότητας, από συνωμοσιολογικές ερμηνείες της ιστορίας και των κοινωνικών διεργασιών, μια κοινωνία χωρίς σταθερές γνωσιακές βάσεις ώστε να μπορεί μέσω του διαλόγου να καταλήγει σε αποδεκτά πολιτικά σχέδια, εύκολα κατευθύνεται και χειραγωγείται.

    Το βιβλίο αυτό γράφτηκε με σκοπό να ενισχύσει την προσπάθεια συστράτευσης του ορθού λόγου έναντι του ανορθολογισμού, της λογικής έναντι του παραλογισμού. Δεκαπέντε Έλληνες επιστήμονες, ο καθένας στην ειδικότητά του, παρουσιάζουν τις δέκα πιο διαδεδομένες θεωρίες συνωμοσίας και ψευδοεπιστημονικές απόψεις. Σύντομα μεν αλλά μεθοδικά, επισημαίνονται οι αντιφάσεις τις οποίες ενέχουν και επιχειρείται η αποδόμησή τους με λογικά επιχειρήματα και επιστημονικά δεδομένα. Παρά την πλούσια επιστημονική βιβλιογραφία που υπάρχει για τη συγκεκριμένη θεματική, η παρούσα έκδοση συγκεντρώνει και πραγματεύεται, με τρόπο συνεκτικό και περιεκτικό, τις συνωμοσιολογικές θεωρίες και απόψεις με τη μεγαλύτερη απήχηση, φιλοδοξώντας να προσφέρει στους αναγνώστες μια ολοκληρωμένη και τεκμηριωμένη προσέγγιση.

    Γράφουν οι: Μανώλης Πλειώνης, Νίκος Δεμερτζής, Σταύρος Άκρας, Όμηρος Γιαννακής, Μανώλης Σαριδάκης, Ιωάννης Παπουτσής, Αλίκη Φλώρου, Βασιλική Κοτρώνη, Κωστής Λαγουβάρδος, Βασιλική Ασημακοπούλου, Νίκος Μιχαλόπουλος, Ιωάννης Καλόγηρος, Ιωσήφ Χαλαβαζής, Δημήτρης Δημόπουλος, Χάρης Βάρβογλης.